Y tá tiết lộ những biểu hiện bất thường xuất hiện ở những người sắp qua đời

Bất ngờ trở nên bình tĩnh, thư thái

Neal K. Shah, một y tá chăm sóc giảm nhẹ cuối đời (hospice) nổi tiếng tại Anh, cho biết sau nhiều năm làm việc với bệnh nhân cận tử, ông nhận thấy một số thay đổi thường xuất hiện trong những thời điểm cuối cùng của cuộc đời.

Một trong những hiện tượng được ông nhắc đến là trạng thái “lắng dịu” (settling). Những bệnh nhân trước đó thường xuyên đau đớn, căng thẳng hoặc phải gắng sức chống chọi với bệnh tật có thể đột nhiên trở nên thư thái, bình tĩnh hơn.

Theo Shah, họ dường như không còn quá căng thẳng hay chống lại những gì đang xảy ra mà chuyển sang trạng thái nhẹ nhàng, yên ổn hơn. Nhịp thở cũng có thể thay đổi, trở nên chậm và có vẻ chủ động hơn.

Tuy nhiên, những biểu hiện này không phải lúc nào cũng xuất hiện ở tất cả bệnh nhân và cũng không thể dùng riêng chúng để xác định chính xác thời điểm một người sẽ qua đời.

Người bệnh có thể đột nhiên tỉnh táo, muốn trò chuyện

Một thay đổi khác đôi khi khiến người thân bất ngờ là bệnh nhân vốn đã rất yếu, ít phản ứng hoặc gần như không giao tiếp được bỗng tỉnh táo hơn.

Trong một số trường hợp, người bệnh có thể trò chuyện, tập trung chú ý hoặc tương tác với những người xung quanh tốt hơn trước. Một số người còn có những trải nghiệm đặc biệt, chẳng hạn hướng ánh mắt về một vị trí nào đó trong phòng hoặc nói rằng họ nhìn thấy những người thân đã qua đời.

Những thay đổi này có thể khiến gia đình nghĩ rằng tình trạng sức khỏe của người bệnh đang hồi phục. Tuy nhiên, trong chăm sóc cuối đời, đây đôi khi chỉ là một giai đoạn tỉnh táo hoặc có thêm sinh lực tạm thời trước khi tình trạng tiếp tục suy giảm.

“Hồi quang” trước khi qua đời

Hiện tượng một người đang bệnh rất nặng bỗng trở nên tỉnh táo và khỏe khoắn hơn trong thời gian ngắn thường được nhắc đến với các thuật ngữ như “the rally” hay “surge”.

Julie McFadden, một y tá chăm sóc giảm nhẹ và hồi sức cấp cứu tại Los Angeles (Mỹ), cho biết cô từng chứng kiến hiện tượng này ở nhiều bệnh nhân. Theo cô, người bệnh có thể đột nhiên muốn ăn uống, chủ động trò chuyện, cười đùa, thậm chí đứng dậy hoặc đi lại, trông gần giống trạng thái trước khi bệnh nặng.

Điều khiến gia đình dễ hiểu lầm là sự thay đổi này có thể diễn ra rất rõ rệt. Người thân vốn đã chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu có thể hy vọng rằng bệnh nhân đang thực sự hồi phục.

Tuy nhiên, McFadden cho biết trong nhiều trường hợp, sự tỉnh táo và khỏe khoắn này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Một số bệnh nhân có thể qua đời vài ngày sau đó, thậm chí ngay trong đêm.

Theo chia sẻ của nữ y tá, hiện tượng này được cô quan sát thấy ở khoảng 1/3 số bệnh nhân được chăm sóc cuối đời. Vì vậy, các nhân viên y tế thường giải thích trước cho gia đình để họ không quá bất ngờ hoặc hụt hẫng nếu người bệnh đột ngột ra đi sau một khoảng thời gian tưởng như đã có chuyển biến tích cực.

Thính giác có thể vẫn còn khi các giác quan khác suy giảm

Bên cạnh những thay đổi về trạng thái tỉnh táo và tâm lý, Shah cho biết thính giác thường được xem là một trong những giác quan cuối cùng suy giảm trong quá trình cận tử.

Điều này có nghĩa là ngay cả khi người bệnh không còn đáp ứng hoặc không thể nói chuyện, họ vẫn có thể nghe thấy giọng nói của người thân ở bên cạnh. Vì vậy, gia đình có thể tiếp tục trò chuyện nhẹ nhàng, gọi tên hoặc nói những lời yêu thương với người bệnh trong những khoảnh khắc cuối cùng.

Những biểu hiện trên được các nhân viên chăm sóc cuối đời ghi nhận trong quá trình làm việc, nhưng không nên xem chúng là dấu hiệu dự báo chính xác thời điểm một người sẽ qua đời. Diễn biến giai đoạn cuối phụ thuộc vào bệnh lý, tình trạng sức khỏe và từng trường hợp cụ thể.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 24/08/2026 | 09:51)