Người đàn ông 50 tuổi ăn cà tím mỗi ngày để chữa tiểu đường, 3 tháng sau bác sĩ hỏi: "Ông ăn gì thế?"

Cho rằng cà tím là thực phẩm có thể giúp kiểm soát bệnh tiểu đường thay cho thuốc điều trị, một người đàn ông tại Trung Quốc đã thay đổi chế độ ăn và tự ý giảm thuốc trong nhiều tháng. Kết quả tái khám sau đó cho thấy các chỉ số đường huyết đều tăng lên, buộc bác sĩ phải chỉ ra những sai lầm trong cách ăn uống của bệnh nhân.

Tại Phòng khám Nội tiết thuộc Bệnh viện Đa khoa trực thuộc Đại học Y khoa Quảng Đông (Trung Quốc), ông Trần, 50 tuổi, đến tái khám sau khoảng ba tháng điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 với tâm trạng khá lạc quan.

Trong lúc chờ nhận kết quả xét nghiệm, ông vui vẻ chia sẻ với những bệnh nhân khác về chế độ ăn mà mình đã áp dụng thời gian gần đây.

Theo lời kể, ba tháng trước ông đến bệnh viện vì thường xuyên mệt mỏi, ngứa da và luôn cảm thấy khát nước. Qua thăm khám, bác sĩ xác định ông mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Không muốn phụ thuộc quá nhiều vào thuốc điều trị, ông bắt đầu tìm kiếm các phương pháp hỗ trợ kiểm soát đường huyết thông qua chế độ ăn uống.

Ông giảm lượng tinh bột, hạn chế đồ ngọt và duy trì chạy bộ mỗi sáng.

Trong một lần tập thể dục, ông nghe người quen kể rằng có người thân mắc tiểu đường thường xuyên sử dụng cà tím do gia đình trồng. Sau đó, ông tự tìm kiếm thông tin trên mạng và tin rằng cà tím là thực phẩm có khả năng hạ đường huyết rất tốt.

Ông còn tham gia một nhóm trên mạng xã hội chuyên chia sẻ kinh nghiệm ăn cà tím để hỗ trợ điều trị tiểu đường.

Từ đó, gần như bữa ăn nào ông cũng có cà tím, thậm chí có ngày sử dụng cả ba bữa. Tin tưởng vào phương pháp này, ông còn tự ý giảm một phần liều thuốc hạ đường huyết mà không trao đổi với bác sĩ.

Ba tháng sau, trong buổi tái khám, ông tự tin kể với bác sĩ Ngô Mỹ Phấn về chế độ ăn uống "lành mạnh" của mình.

Tuy nhiên, khi xem kết quả xét nghiệm, bác sĩ nhận thấy các chỉ số đều không như mong đợi.

Kết quả cho thấy đường huyết lúc đói của ông tăng từ 7,3 mmol/L lên 8,6 mmol/L, chỉ số HbA1c tăng thêm 0,4%, đồng thời cân nặng cũng tăng bất thường.

Sau khi tìm hiểu kỹ chế độ ăn, bác sĩ xác định nguyên nhân không nằm ở bản thân quả cà tím mà xuất phát từ cách sử dụng loại thực phẩm này cũng như việc người bệnh tự ý thay đổi phác đồ điều trị.

Vì sao ăn nhiều cà tím không giúp kiểm soát bệnh?

Theo bác sĩ Ngô Mỹ Phấn, cà tím là loại rau có chỉ số đường huyết (GI) thấp, chứa nhiều chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa như polyphenol nên phù hợp trong chế độ ăn của người mắc tiểu đường.

Tuy nhiên, điều này chỉ có nghĩa cà tím không làm tăng đường huyết quá nhanh, chứ không phải thực phẩm có khả năng hạ đường huyết hoặc thay thế thuốc điều trị.

Bác sĩ cũng nhấn mạnh tiểu đường là bệnh mạn tính, cần được kiểm soát lâu dài theo phác đồ, không thể điều trị khỏi hoàn toàn chỉ bằng một loại thực phẩm.

Trong trường hợp của ông Trần, hai sai lầm chính đã khiến việc kiểm soát đường huyết thất bại.

Thứ nhất: Chế biến với quá nhiều dầu mỡ và gia vị

Theo bác sĩ, cà tím có cấu trúc mềm, xốp nên rất dễ hút dầu và nước sốt trong quá trình chế biến.

Dù không sử dụng đường, ông Trần lại thường xuyên cho nhiều nước tương, dầu mè khi làm salad hoặc cà tím hấp. Với các món xào và canh, ông còn sử dụng thêm mỡ lợn để tăng hương vị.

Theo phân tích của bác sĩ, lượng chất béo hấp thụ vào từng miếng cà tím có thể làm tăng đáng kể tổng năng lượng của bữa ăn. Việc nạp quá nhiều calo từ dầu mỡ và gia vị trong thời gian dài có thể khiến cân nặng tăng lên, từ đó ảnh hưởng bất lợi đến việc kiểm soát đường huyết.

Thứ hai: Ăn quá nhiều cà tím, thiếu thực phẩm giàu đạm

Ngoài việc ăn cà tím gần như mỗi ngày, ông Trần còn cắt giảm đáng kể thịt, cá, trứng và sữa.

Theo bác sĩ Ngô, điều này khiến cơ thể thiếu protein trong thời gian dài.

Ở tuổi trung niên, khối lượng cơ bắp vốn có xu hướng giảm theo tuổi tác. Nếu chế độ ăn không cung cấp đủ protein, quá trình mất cơ sẽ diễn ra nhanh hơn.

Trong khi đó, cơ bắp là một trong những mô sử dụng glucose nhiều nhất trong cơ thể. Khi khối cơ giảm, khả năng tiêu thụ đường cũng giảm theo, góp phần khiến lượng đường trong máu tăng cao.

Những nguyên tắc ăn uống người mắc tiểu đường cần lưu ý

Để hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả, bác sĩ Ngô Mỹ Phấn khuyến nghị người bệnh nên duy trì chế độ ăn khoa học thay vì phụ thuộc vào bất kỳ loại thực phẩm đơn lẻ nào.

Các nguyên tắc được khuyến cáo gồm:

• Ưu tiên các phương pháp chế biến đơn giản như hấp, luộc hoặc xào nhanh với lượng dầu ít; hạn chế sử dụng nhiều nước sốt, gia vị và chất béo.

• Xây dựng thực đơn đa dạng, không chỉ tập trung vào một loại rau củ. Mỗi ngày nên bổ sung khoảng 500 g rau xanh với nhiều nhóm thực phẩm khác nhau để bảo đảm cân đối dinh dưỡng.

• Duy trì lượng protein phù hợp từ thịt nạc, cá, trứng, sữa và các nguồn đạm chất lượng nhằm bảo vệ khối cơ và hỗ trợ quá trình chuyển hóa.

• Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Chế độ ăn chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát bệnh và không thể thay thế thuốc điều trị. Người bệnh không nên tự ý tăng, giảm hoặc ngừng sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

• Minh Tuyến

  Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 7/8/2026 | 15:14)