Người bán hải sản hơn 20 năm nói thẳng: 5 loại cua cho cũng đừng lấy, đừng ham rẻ mà mua

Trước sức hút của các loại cua tươi sống tại chợ và siêu thị, nhiều người thường ưu tiên chọn những con có giá rẻ hoặc vẻ ngoài bắt mắt. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của một người có hơn 20 năm kinh doanh hải sản, không phải con cua nào cũng an toàn để đưa lên mâm cơm, thậm chí có những loại được cho cũng không dám ăn.

Cua là thực phẩm giàu protein, canxi, phốt pho, sắt cùng nhiều dưỡng chất thiết yếu, đồng thời có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Dẫu vậy, bà Ngô, ngoài 50 tuổi, sống tại Bắc Kinh (Trung Quốc) có hơn hai thập kỷ làm nghề buôn bán thủy hải sản cho biết những người trong nghề thường tránh xa 5 loại cua vì không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thịt mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và nhiễm khuẩn.

1. Cua đã chết, thịt mềm nhũn

Tại nhiều khu chợ, cua vừa chết hoặc cua đông lạnh thường được bán với giá thấp hơn đáng kể so với cua còn sống khỏe. Không ít người cho rằng chỉ cần rửa sạch rồi luộc kỹ là có thể sử dụng an toàn.

Tuy nhiên, theo bà Ngô, thịt cua chứa lượng lớn axit amin histidine. Sau khi cua chết, vi khuẩn hoại sinh phát triển rất nhanh, chuyển hóa histidine thành histamine có thể gây dị ứng và ngộ độc cấp tính. Đáng chú ý, độc tố này không bị loại bỏ hoàn toàn dù được nấu ở nhiệt độ cao.

Bà Ngô chia sẻ: "Nhiều người nghĩ luộc kỹ là diệt hết vi khuẩn, nhưng độc tố từ cua chết đã ngấm sâu vào từng thớ thịt. Ăn vào nhẹ thì dị ứng, nổi mề đay còn nặng thì đi ngoài cấp tốc, người bán chúng tôi cho cũng không bao giờ ăn". 

2. Cua có mùi khai, mùi chua hoặc mùi hóa chất

Cua tươi thường chỉ có mùi tanh nhẹ đặc trưng của biển hoặc bùn đất. Nếu cua phát ra mùi chua, mùi khai nồng hoặc mùi hăng giống hóa chất tẩy rửa thì người mua nên tránh.

Theo bà Ngô, mùi khai xuất hiện khi protein bị phân hủy, giải phóng khí amoniac độc hại. Ngoài ra, để giữ màu sắc tươi mới hoặc che giấu tình trạng cua đã ươn, một số cơ sở kinh doanh thiếu uy tín có thể ngâm cua trong dung dịch bảo quản hoặc hóa chất.

Bà cũng tiết lộ có nơi sử dụng chất tẩy rửa mạnh để làm sạch, đánh bóng mai cua, đặc biệt với những con đã chết nhằm đánh lừa người mua. Vì vậy, nếu phát hiện bất kỳ mùi lạ nào, người tiêu dùng không nên lựa chọn.

3. Cua có yếm lõm, bên trong chứa nước

Không ít con cua có vẻ ngoài lớn nhưng khi cầm lên lại nhẹ bất thường. Nếu dùng tay ấn vào phần yếm dưới bụng thấy mềm, bị lõm hoặc có nước rỉ ra thì cần cẩn trọng.

Theo kinh nghiệm của bà Ngô, đây là loại "cua xốp" (cua súp), thường do bị ngâm nước quá lâu hoặc bị nhốt trong bể nhiều ngày không được ăn. Quá trình này khiến thịt cua teo lại, các khoang bên trong bị nước bẩn lấp đầy.

Khi chế biến, loại cua này ít thịt, đồng thời có nguy cơ chứa vi khuẩn Vibrio phát triển trong nước nuôi, dễ gây đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa.

Bà Ngô khuyến cáo nên dùng tay bấm thử vào đốt chân thứ hai hoặc phần yếm cua. Cua chắc thịt sẽ có lớp vỏ cứng, không bị biến dạng khi ấn mạnh.

4. Cua có mai bám rêu bẩn, bề mặt nhớt

Khi chọn cua, nếu thấy mai bám nhiều mảng rêu đen hoặc các khớp chân có lớp nhớt trơn bất thường thì không nên mua.

Theo bà Ngô, lớp nhớt này là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn hoại sinh và ký sinh trùng phát triển. Những con cua như vậy thường sống trong môi trường nước ô nhiễm hoặc bể chứa lâu ngày không được thay nước. Vi khuẩn không chỉ tồn tại bên ngoài mà còn có thể xâm nhập vào nội tạng cua qua các khe hở.

Bà tiết lộ: "Lớp nhớt rêu này dù dùng bàn chải chà sạch vỏ thì độc tố vi khuẩn bên trong nội tạng cua vẫn còn nguyên. Người sành ăn nhìn thấy lớp màng nhớt này là bỏ đi ngay". 

5. Cua rụng nhiều chân, khớp nối thâm đen

Theo người kinh doanh hải sản lâu năm, tình trạng bên ngoài phản ánh khá rõ thời gian cua bị đánh bắt cũng như điều kiện bảo quản.

Những con cua rụng nhiều chân, các khớp nối chuyển màu thâm đen hoặc lỏng lẻo thường đã yếu hoặc bắt đầu hư hỏng. Đây cũng là vị trí khiến không khí và vi khuẩn dễ xâm nhập, làm thịt cua bị oxy hóa, mất nước và giảm chất lượng. Sau khi hấp, thịt của những con cua này thường khô, bở và không còn vị ngọt tự nhiên.

Bà Ngô nhấn mạnh thêm: "Thà mua con cua nhỏ hơn một chút nhưng còn đủ chân càng, bò khỏe, chứ mua mấy con cua rụng chân thâm đen này về chỉ có nước đổ đi". 

Bên cạnh các dấu hiệu nhận biết trên, bà Ngô khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên mua hải sản tại những địa chỉ uy tín, có nguồn gốc rõ ràng thay vì lựa chọn sản phẩm giá rẻ, không bảo đảm chất lượng. Theo bà, việc trang bị kiến thức để nhận biết thực phẩm an toàn là cách hiệu quả giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình và tránh rơi vào tình trạng tiền mất tật mang.

Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 05/08/2026 | 08:59)