Ngày mai Bộ Giáo dục và Đào tạo bắt đầu lọc ảo, hồ sơ của 328 thí sinh chuyên Tuyên Quang sẽ xử lý như sau

Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hệ thống lọc ảo sẽ được triển khai qua 6 đợt từ ngày 4/8 đến 13h30 ngày 9/8. Đến 17h cùng ngày, các trường đại học sẽ cập nhật điểm chuẩn và kết quả xét tuyển lên hệ thống. Trước 17h ngày 13/8, các cơ sở đào tạo sẽ chính thức công bố điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1.

Năm nay, tất cả thí sinh, không phân biệt phương thức xét tuyển, đều phải đăng ký nguyện vọng trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thời gian quy định.

Tuy nhiên, khi thời điểm lọc ảo đang đến gần, vụ việc liên quan đến sai phạm tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang vẫn chưa có kết luận mới. Điều này khiến nhiều ý kiến băn khoăn về cách xử lý dữ liệu của 328 thí sinh tại điểm thi nói trên, bởi đây là nhóm hồ sơ có thể ảnh hưởng đến quá trình xét tuyển của nhiều trường đại học.

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng hiện chưa có đủ căn cứ pháp lý để loại toàn bộ dữ liệu của 328 thí sinh khỏi hệ thống lọc ảo. Tuy nhiên, theo ông, cũng không nên để toàn bộ kết quả của nhóm thí sinh này được xử lý như những hồ sơ hoàn toàn bình thường trong khi tính hợp lệ của điểm môn Toán vẫn đang được xác minh.

Theo luật sư Hoàng Hà, cần phân biệt rõ giữa quyền đăng ký xét tuyển của thí sinh và việc sử dụng một kết quả thi cụ thể để xét tuyển. Việc thí sinh đăng ký nguyện vọng không đồng nghĩa với việc điểm thi đã được xác nhận hợp lệ, cũng chưa đồng nghĩa với việc chắc chắn trúng tuyển.

Tuy nhiên, trong quá trình lọc ảo, điểm thi sẽ được dùng để xếp hạng thí sinh, xác định nguyện vọng đủ điều kiện trúng tuyển cao nhất cũng như hỗ trợ các trường xây dựng mức điểm chuẩn phù hợp với chỉ tiêu.

Vì vậy, nếu sau này có những điểm môn Toán bị xác định không hợp lệ nhưng trước đó vẫn được đưa vào toàn bộ các vòng lọc ảo, các thí sinh liên quan có thể xuất hiện trong danh sách dự kiến trúng tuyển của một số ngành đào tạo. Điều này tuy không làm thay đổi chỉ tiêu tuyển sinh của các trường nhưng có thể ảnh hưởng đến điểm chuẩn tạm thời, thứ hạng xét tuyển và cơ hội của các thí sinh khác.

Luật sư Hoàng Hà cho rằng nếu chỉ đến sau khi danh sách trúng tuyển đã được công bố mới hủy kết quả thì việc khắc phục quyền lợi của các thí sinh bị ảnh hưởng sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh việc loại toàn bộ 328 hồ sơ khỏi hệ thống không phải là giải pháp phù hợp.

Theo Quy chế tuyển sinh ban hành kèm Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT, việc xét tuyển phải bảo đảm nguyên tắc khách quan, công bằng, tin cậy và tạo cơ hội trúng tuyển cao nhất cho thí sinh đủ điều kiện. Quy chế cũng quy định việc xử lý dựa trên hành vi và mức độ vi phạm của từng cá nhân, chứ không mặc nhiên coi tất cả thí sinh tại một điểm thi có sai phạm đều mất quyền xét tuyển.

Đến nay, chưa có kết luận chính thức cho thấy cả 328 thí sinh đều được hỗ trợ hoặc đều sử dụng sự trợ giúp trái quy chế. Trong nhóm này có thể vẫn có những em tự làm bài, đạt kết quả thực chất hoặc xét tuyển bằng các phương thức khác không phụ thuộc vào điểm môn Toán đang bị nghi vấn.

Theo luật sư Hoàng Hà, nếu loại toàn bộ dữ liệu của nhóm thí sinh này thì không chỉ ảnh hưởng đến việc sử dụng điểm môn Toán mà còn có nguy cơ làm mất quyền xét tuyển dựa trên học bạ, kỳ thi đánh giá năng lực hoặc các thành tích hợp pháp khác. Đây sẽ là biện pháp vượt quá phạm vi cần thiết.

Ông cũng cho rằng hiện pháp luật chưa có quy định về việc "tạm loại dữ liệu thí sinh khỏi hệ thống lọc ảo" chỉ dựa trên nghi vấn chung. Nếu thực hiện bằng biện pháp kỹ thuật mà không có quyết định của cơ quan có thẩm quyền, không xác định rõ căn cứ và phạm vi áp dụng thì có thể làm ảnh hưởng đến nguyên tắc công bằng trong tuyển sinh.

Đề xuất đánh dấu riêng hoặc tạm khoanh vùng nhóm hồ sơ đang được xác minh

Theo luật sư Hoàng Hà, giải pháp phù hợp hơn là vẫn giữ nguyên hồ sơ đăng ký và nguyện vọng của 328 thí sinh, đồng thời đánh dấu riêng những trường hợp sử dụng điểm môn Toán tại điểm thi đang được xác minh để cơ quan quản lý theo dõi.

Ông cho rằng hệ thống có thể vận hành song song các kịch bản xét tuyển có và không sử dụng kết quả môn Toán đang bị xem xét, từ đó đánh giá trước những trường, ngành và thí sinh khác có khả năng bị ảnh hưởng. Đây không phải là hình thức xử lý vi phạm mà chỉ là biện pháp quản lý rủi ro trong thời gian chờ kết luận chính thức.

Theo quan điểm của luật sư, trước khi kết thúc chu kỳ lọc ảo và công bố kết quả tuyển sinh, cơ quan có thẩm quyền cần xác định rõ trường hợp nào được công nhận kết quả, trường hợp nào phải điều chỉnh hoặc không được sử dụng điểm môn Toán.

Trong trường hợp chưa thể đưa ra kết luận đối với từng cá nhân nhưng có căn cứ cho thấy toàn bộ hoặc một phần kết quả không còn bảo đảm độ tin cậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần ban hành phương án xử lý chính thức, đồng thời bảo lưu những nguyện vọng và kết quả xét tuyển hợp pháp khác của thí sinh.

Luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh chỉ khi cơ quan có thẩm quyền kết luận một kết quả thi không còn giá trị pháp lý thì kết quả đó mới không được sử dụng để xét tuyển. Khi đó, việc loại dữ liệu không còn là xử lý dựa trên nghi ngờ mà là hệ quả của quyết định pháp lý.

Theo ông, không nên loại toàn bộ dữ liệu của 328 thí sinh khỏi hệ thống lọc ảo. Điều cần được kiểm soát, nếu có căn cứ, chỉ là việc sử dụng kết quả môn Toán đang được xác minh, thay vì ảnh hưởng đến toàn bộ quyền đăng ký và xét tuyển của các em. Cách xử lý cần bảo đảm vừa không để những điểm số không hợp lệ ảnh hưởng đến quyền lợi của thí sinh khác, vừa tránh tạo ra hậu quả tập thể đối với những học sinh chưa được chứng minh có vi phạm.

Liên quan đến vấn đề này, thầy Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành Trường TH, THCS & THPT FPT Bắc Giang, cũng đưa ra một phương án kỹ thuật khác là tạm thời chưa đưa dữ liệu của 328 thí sinh vào hệ thống lọc ảo chung, đồng thời giữ nguyên chỉ tiêu tuyển sinh của các trường đại học.

Thầy Hiền cho rằng đây không phải là hình thức kỷ luật hay mặc định các thí sinh gian lận mà chỉ là biện pháp khoanh vùng kỹ thuật đối với nhóm dữ liệu chưa được xác định rõ tính pháp lý và chuyên môn.

Ông phân tích, nếu nhóm dữ liệu này vẫn tham gia lọc ảo và sau đó kết quả bị hủy, hệ quả sẽ rất lớn khi điểm chuẩn thay đổi, danh sách trúng tuyển phải điều chỉnh, chỉ tiêu của các trường bị xáo trộn và quyền lợi của nhiều thí sinh trên cả nước có thể bị ảnh hưởng.

Theo thầy Hiền, việc tạm tách riêng dữ liệu sẽ đóng vai trò như một "màng lọc" nhằm bảo đảm sự ổn định của toàn bộ quá trình tuyển sinh, đồng thời cần đi kèm cơ chế xử lý riêng đối với 328 thí sinh sau khi cơ quan chức năng có kết luận cuối cùng.

Hoàng Anh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 09:36, 03/08/2026)