Ngày càng nhiều người mắc suy thận, 5 loại rau quen thuộc được bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế

Suy thận đang trở thành vấn đề y tế đáng quan tâm trên toàn cầu. Theo dữ liệu từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (Global Burden of Disease), khoảng 850 triệu người trên thế giới đang sống chung với các biến chứng liên quan đến bệnh thận. Các chuyên gia dự báo đến năm 2040, bệnh thận mạn có thể nằm trong nhóm 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.

Ảnh minh họa

Bệnh thận cũng đang có xu hướng xuất hiện ở người trẻ hơn. Khi nhắc đến những yếu tố gây hại cho thận, nhiều người thường nghĩ tới thói quen nhịn tiểu, uống ít nước hoặc sử dụng nhiều rượu bia. Tuy nhiên, chế độ ăn uống cũng là yếu tố cần được chú ý, đặc biệt với những người đã có tiền sử sỏi thận hoặc chức năng thận suy giảm.

Một số loại rau vốn rất quen thuộc trong bữa cơm nếu được sử dụng quá mức có thể không còn phù hợp với một số đối tượng. Dưới đây là 5 loại thực phẩm được các chuyên gia trong bài viết khuyến cáo nên sử dụng điều độ.

Cần tây không nên được dùng quá mức dưới dạng nước ép

Cần tây thường được đưa vào thực đơn nhờ hàm lượng chất xơ và được nhiều người sử dụng trong các chế độ ăn hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, loại rau này cũng chứa hàm lượng axit oxalic, hay oxalat, tương đối cao.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Zhao Xinju, Trưởng khoa Thận học, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), cho biết oxalat có thể kết hợp với canxi trong cơ thể để tạo thành các tinh thể oxalat canxi, một thành phần liên quan đến quá trình hình thành sỏi thận.

Đối với người từng bị sỏi thận hoặc có chức năng thận suy giảm, việc sử dụng cần tây quá mức có thể khiến tình trạng trở nên đáng lưu ý hơn.

Nếu ăn sống hoặc dùng để nấu canh, lượng được đề cập trong bài là khoảng 2-3 nhánh, tương đương 50g mỗi ngày. Trường hợp uống nước ép cần tây, mức tham khảo là 150-200ml mỗi lần và không quá 2 lần mỗi tuần.

Đặc biệt, không nên uống hàng lít nước ép cần tây đậm đặc mỗi ngày theo các công thức detox hoặc giảm cân được lan truyền trên mạng.

Rau chân vịt giàu dinh dưỡng nhưng cũng nhiều oxalat

Rau chân vịt, còn gọi là bina, cung cấp nhiều vitamin và sắt nhưng đồng thời thuộc nhóm thực phẩm có hàm lượng oxalat cao.

Khi tiêu thụ với lượng lớn, oxalat có thể kết hợp với canxi và hình thành tinh thể. Ở những người có nguy cơ phù hợp, quá trình này có thể góp phần làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận hoặc sỏi đường tiết niệu.

Để giảm bớt lượng oxalat, bác sĩ Zhao Xinju khuyến nghị chần rau qua nước sôi rồi bỏ phần nước đầu trước khi tiếp tục chế biến. Người dùng cũng không nên ăn loại rau này liên tục trong nhiều ngày.

Mức được đề cập trong bài là khoảng 70-100g rau tươi, tương đương 1-2 bát nhỏ cho mỗi lần ăn và tối đa khoảng một lần mỗi tuần. Rau nên được luộc qua, bỏ nước đầu trước khi chế biến thành món ăn.

Củ niễng cần được sơ chế trước khi chế biến

Củ niễng có vị thanh và độ giòn đặc trưng, thường được dùng để chế biến các món xào. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa Nội thận Sun Da, Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Trung Quốc, cảnh báo loại thực phẩm này chứa oxalat và oxalat canxi khó hòa tan.

Ảnh minh họa

Theo bác sĩ, củ niễng còn có tính hàn. Những người có chức năng thận yếu hoặc thể trạng lạnh nếu ăn nhiều có thể gặp các biểu hiện như tiểu ít, đau lưng và mệt mỏi.

Để giảm bớt các thành phần không mong muốn, củ niễng nên được luộc sơ trước khi xào nấu và bỏ phần nước luộc đầu.

Với một đĩa củ niễng xào thịt dành cho gia đình 4 người, lượng được đề cập là khoảng 2-3 củ, tương đương 150g. Người có thể trạng lạnh chỉ nên ăn một lượng nhỏ để thưởng thức và không nên sử dụng quá một bữa mỗi tuần trong mùa.

Khổ qua cũng cần được kiểm soát lượng ăn

Khổ qua, hay mướp đắng, là loại quả quen thuộc trong nhiều món ăn và thường được nhắc đến với khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Sun Da, khổ qua chứa quinine và oxalat. Bài viết cảnh báo việc sử dụng quá nhiều có thể gây kích thích và ảnh hưởng đến tế bào thận.

Những người có thể trạng lạnh, thường xuyên đau lưng hoặc tiểu đêm nhiều được khuyến nghị hạn chế sử dụng loại quả này.

Mức tham khảo được đưa ra là khoảng một lần mỗi tuần, tối đa nửa quả cỡ vừa, tương đương 60-80g mỗi lần. Với các món như khổ qua nhồi thịt hoặc nước ép, người có chức năng thận yếu chỉ nên dùng một lượng nhỏ.

Nhóm đậu cần được tính vào tổng lượng đạm trong ngày

Đậu que, đậu đũa và giá đỗ đều cung cấp protein thực vật cùng nhiều chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh thận, lượng protein trong chế độ ăn cần được kiểm soát phù hợp.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Zhao Xinju cho biết quá trình chuyển hóa protein tạo ra các chất thải chứa nitơ, sau đó cần được thận lọc và đào thải. Vì vậy, người đang bị suy thận, viêm cầu thận hoặc tiểu đạm nếu ăn quá nhiều thực phẩm giàu protein có thể khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn.

Các loại đậu cũng cần được nấu chín hoàn toàn trước khi ăn.

Trong bài viết, lượng tham khảo được đưa ra là khoảng 50g giá đỗ mỗi lần, tương đương một nắm nhỏ; đậu que hoặc đậu đũa khoảng 5-7 quả, tương đương 60g mỗi bữa.

Với người mắc bệnh thận, lượng protein từ những thực phẩm này cần được tính vào tổng lượng đạm trong ngày theo chỉ định phù hợp với tình trạng bệnh.

Không nên tự ý loại bỏ rau khỏi thực đơn

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng không có loại rau nào là thực phẩm "xấu" tuyệt đối và cũng không có loại rau nào có thể trở thành "thần dược" cho sức khỏe. Điều quan trọng là lựa chọn khẩu phần phù hợp, chế biến đúng cách và duy trì chế độ ăn đa dạng.

Đặc biệt, người đã mắc bệnh thận không nên tự ý loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm chỉ vì lo ngại về oxalat hoặc protein. Lượng dinh dưỡng cần thiết còn phụ thuộc vào tình trạng chức năng thận và chế độ ăn tổng thể của từng người.

Về cách chế biến, có thể ưu tiên hấp hoặc luộc, đồng thời hạn chế dầu mỡ và gia vị quá nhiều. Việc xây dựng khẩu phần cân đối, thay đổi đa dạng các loại rau và kiểm soát lượng thực phẩm tiêu thụ sẽ giúp tận dụng giá trị dinh dưỡng mà không tạo thêm gánh nặng không cần thiết cho cơ thể.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 26/08/2026 | 10:30)