Ngày càng nhiều chị em còn trẻ đã mắc ung thư vú, bác sĩ thở dài: "Mê mấy cũng ĂN ÍT ĐI 5 món!"

Bạn có thể đang ăn những món "vạn người mê" gần như mỗi ngày mà chưa từng nghĩ chúng liên quan đến ung thư vú. Càng ăn nhiều và ăn thường xuyên, nguy cơ càng có cơ hội tăng lên, nên phụ nữ cần hết sức cẩn trọng.

Ung thư vú đang trẻ hóa rất nhanh

Ung thư vú có thể xuất hiện ở cả nam lẫn nữ, nhưng nữ giới vẫn chiếm phần lớn số ca mắc. Điều đáng lo hơn là với phụ nữ, căn bệnh này đang đến sớm hơn trước rất nhiều. Theo báo cáo dịch tễ học của Tổ chức Ung thư Toàn cầu (GLOBOCAN), số ca mắc ung thư vú trên thế giới tăng liên tục qua các kỳ thống kê, từ 2,09 triệu ca mắc mới năm 2018 lên hơn 2,3 triệu ca năm 2022.

Các nghiên cứu chuyên khoa cho thấy tốc độ gia tăng ca bệnh ở nhóm phụ nữ dưới 40 tuổi nhanh hơn hẳn nhóm lớn tuổi. Hệ quả là ngày càng nhiều chị em mới ngoài 20 - 30 tuổi đã phải bước vào hành trình điều trị căn bệnh này, một độ tuổi mà trước đây nhiều người nghĩ còn rất xa với ung thư.

Ăn uống tác động trực tiếp đến hormone và khả năng sửa chữa tế bào

Bác sĩ Chang Yu-Chin, Khoa Sản phụ khoa của Bệnh viện Đa khoa Cathay Hsinchu (Đài Loan, Trung Quốc), nhấn mạnh rằng ngoài yếu tố di truyền, chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hormone, phản ứng viêm và khả năng sửa chữa tế bào của cơ thể. Nói cách khác, thứ chúng ta đưa vào miệng mỗi ngày không chỉ là năng lượng mà còn tác động đến những cơ chế bảo vệ quan trọng nhất bên trong.

Cùng quan điểm đó, Tiến sĩ Norihiro Sato, giáo sư Khoa Công nghệ Y tế thuộc Đại học Teikyo (Nhật Bản), cho biết ngày càng nhiều nghiên cứu xác định một số thực phẩm quen thuộc có thể làm tăng nguy cơ ung thư nếu tiêu thụ thường xuyên. Chính vì vậy, có 5 nhóm thực phẩm mà chị em nên chủ động ăn ít lại để phòng ung thư vú.

5 nhóm thực phẩm nên ăn ít lại

Nhóm đầu tiên là thịt đỏ nhiều mỡ và thịt chế biến sẵn. Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông hay các phần thịt nhiều mỡ chứa lượng chất béo bão hòa cao. Khi mỡ tích tụ, cơ thể tăng sản xuất estrogen, loại hormone có liên quan mật thiết đến ung thư vú phụ thuộc nội tiết. Một nghiên cứu cho thấy cứ tăng 50g thịt chế biến mỗi ngày, nguy cơ ung thư đại trực tràng cũng tăng 18%, đồng thời môi trường viêm khiến tế bào dễ đột biến hơn. Chuyên gia dinh dưỡng Lai Sheng-ru khuyến nghị giữ lượng thịt đỏ dưới 500g mỗi tuần và ưu tiên thịt nạc, cá hoặc đạm thực vật.

Nhóm thứ hai là thực phẩm và đồ uống nhiều đường. Đường khiến insulin và IGF-1 tăng cao, hai yếu tố có thể thúc đẩy tế bào phát triển nhanh bất thường. Một nghiên cứu còn phát hiện cứ mỗi 100ml đồ uống có đường tiêu thụ mỗi ngày, nguy cơ ung thư tổng thể tăng khoảng 18%. Ngay cả nước ép trái cây cũng nên uống có chừng mực, bởi quá trình ép làm mất chất xơ, chỉ còn fructose dễ gây tăng đường huyết. Tốt hơn hết là ăn trái cây nguyên quả.

Nhóm thứ ba là tinh bột tinh luyện. Cơm trắng, bánh mì trắng hay mì làm từ bột tinh chế có thể khiến đường huyết tăng vọt sau bữa ăn. Lượng glucose dư thừa không chỉ nuôi tế bào ung thư mà còn làm insulin tăng cao, một yếu tố liên quan đến tiên lượng sống thấp hơn ở bệnh nhân ung thư. Chị em không cần cắt bỏ hoàn toàn nhóm này, chỉ cần thay bằng ngũ cốc nguyên hạt hoặc giảm khẩu phần để giúp chuyển hóa ổn định hơn.

Nhóm thứ tư là sữa và chế phẩm từ sữa nhiều chất béo. Một nghiên cứu trên hơn 2.000 bệnh nhân ung thư đại trực tràng cho thấy tiêu thụ sữa nhiều béo làm tăng nguy cơ tái phát tới 60%. Với ung thư vú, lượng chất béo cao cũng bị nghi ngờ là yếu tố thúc đẩy tiến triển bệnh. Bạn không cần tránh hoàn toàn sữa, nhưng nên chọn loại ít béo và hạn chế kem, bơ hoặc phô mai béo.

Nhóm thứ năm là dầu ăn giàu omega-6. Theo Tiến sĩ Norihiro Sato, một nghiên cứu trên khoảng 38.000 phụ nữ phát hiện nhóm tiêu thụ nhiều axit linoleic, thường có trong dầu đậu nành hoặc dầu hạt nho, có nguy cơ ung thư vú phụ thuộc hormone cao gần gấp 3 lần so với nhóm tiêu thụ thấp. Thay vào đó, nên ưu tiên dầu giàu omega-9 như dầu ô liu hoặc dầu hạt cải. Một số nghiên cứu cho thấy các loại dầu này thậm chí có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư.

5 thực phẩm nên tăng cường để phòng bệnh

Bên cạnh việc ăn ít đi, bác sĩ Chang Yu-Chin cho rằng ăn đúng có thể tạo ra "lá chắn sinh học" cho cơ thể trước ung thư vú (bác sĩ Chang Yu-Chin, Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Cathay Hsinchu). Bà lưu ý ung thư vú gặp ở cả nam và nữ, nhưng nữ giới phổ biến hơn và chế độ ăn phòng bệnh của hai giới cũng khác nhau. Với phụ nữ, bác sĩ Chang khuyên chị em nên ăn thêm 5 món.

Đầu tiên là đậu nành, giàu isoflavone giúp điều hòa estrogen. Tiếp đến là cá béo, cung cấp omega-3 chống viêm, nên ăn 2 - 3 lần mỗi tuần. Các loại hạt cũng nên có mặt trong ngày vì chứa nhiều vitamin E bảo vệ tế bào khỏi gốc tự do, chỉ cần một nắm nhỏ mỗi ngày. Táo giàu chất chống oxy hóa và hỗ trợ thải độc, còn kiwi hoặc anh đào bổ sung vitamin C giúp tăng miễn dịch.

Ăn uống chỉ là một nửa câu chuyện

Ngoài thực đơn, chị em cũng cần xây dựng lối sống lành mạnh, vận động vừa phải và ngủ nghỉ khoa học, tránh căng thẳng kéo dài. Việc tự kiểm tra vú tại nhà nên được học và duy trì song song với khám sức khỏe định kỳ, vì phát hiện sớm vẫn là cách chủ động nhất trong cuộc chiến với căn bệnh đang ngày càng trẻ hóa này.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 05/10/2026 | 16:22)