Một cô bé phát hiện lỗi sai nghiêm trọng trong đại kiệt tác Tây Du Ký hơn 400 năm không ai để ý

Phát hiện bắt đầu từ một bài văn của học sinh lớp 5

Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân là một trong “tứ đại danh tác” của văn học Trung Hoa, cùng Hồng Lâu Mộng, Thủy Hử và Tam Quốc Diễn Nghĩa. Tại Việt Nam, phiên bản truyền hình của tác phẩm cũng gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ khán giả.

Thế nhưng, một chi tiết trong tác phẩm lại được cho là đã bị bỏ qua trong thời gian dài. Người chú ý đến điều này không phải một nhà nghiên cứu mà là Mã Tư Tề, học sinh lớp 5 Trường tiểu học Cửu Liên ở Hàng Châu.

Năm 2019, khi thực hiện bài văn với chủ đề “Bữa tiệc trên đường thỉnh kinh”, Tư Tề đặt câu hỏi về chuyện ăn uống của thầy trò Đường Tăng. Theo cô bé, hành trình sang Tây Thiên kéo dài tới 14 năm, đi qua rất nhiều vùng đất khác nhau, nhưng những món ăn được nhắc tới trong truyện lại có phạm vi khá hạn chế.

Cụ thể, thực đơn của bốn thầy trò thường xuất hiện những món như ngọc tiếu mễ phạn, chưng bính, đường cao, sư tiên và hoàng lương phạn. Theo nhiều tài liệu, đây đều là những món gắn với khu vực Giang Hoài, tương ứng với Giang Tô và An Huy ngày nay.

Điều khiến Tư Tề thắc mắc là một hành trình trải dài từ Trường An tới Tây Vực lẽ ra phải phản ánh sự khác biệt về ẩm thực giữa các vùng. Tuy nhiên, các món ăn được đề cập lại có nhiều nét tương đồng với quê hương của chính tác giả Ngô Thừa Ân.

Cô bé đưa ra cách lý giải khiến nhiều người chú ý

Từ chi tiết trên, Tư Tề cho rằng có thể lý do nằm ở điều kiện thực tế của tác giả. Khác với những người từng đi nhiều nơi như nhà du ký Từ Hạ Khách, Ngô Thừa Ân không có điều kiện đặt chân tới khắp các vùng đất được mô tả trong hành trình thỉnh kinh.

Vì thế, khi xây dựng những chi tiết về ăn uống, ông có thể đã sử dụng những món quen thuộc trong đời sống quê hương mình.

Phát hiện của cô bé sau đó nhận được sự quan tâm. Một số ý kiến đưa ra giả thuyết rằng thầy trò Đường Tăng có thể mang theo lương thực trong suốt hành trình.

Tuy nhiên, Tư Tề lập luận rằng cách giải thích này khó thuyết phục. Với quãng thời gian kéo dài tới 14 năm, lượng thức ăn mang theo không thể đủ để duy trì trong suốt chuyến đi, bởi không có loại thực phẩm nào có thể bảo quản trong khoảng thời gian dài như vậy.

Các chuyên gia văn học được dẫn lời đánh giá nhận xét của Tư Tề có giá trị nghiên cứu. Chi tiết này cũng khiến nhiều người chú ý bởi Tây Du Ký đã tồn tại hơn 400 năm nhưng vấn đề tương tự dường như chưa được nhắc đến.

Vì sao hàng trăm triệu độc giả lại bỏ qua?

Câu hỏi được đặt ra là tại sao một điểm bất hợp lý khá dễ nhận thấy lại không được đông đảo độc giả phát hiện trước đó.

Theo nhận xét từ giáo viên và gia đình, Tư Tề có thói quen đọc sách kỹ và thường xuyên đặt câu hỏi về những điều mình bắt gặp. Từ khi còn học mẫu giáo, cô bé đã tiếp xúc với nhiều thể loại sách. Khi lên tiểu học, phạm vi đọc của em tiếp tục mở rộng sang lịch sử, địa lý và nhân văn.

Thay vì tiếp nhận thông tin một cách thụ động, Tư Tề thường tự đặt vấn đề rồi tìm câu trả lời thông qua sách. Việc đọc nhiều và có thói quen suy xét được cho là giúp cô bé nhận ra điểm khác thường trong Tây Du Ký.

Không chỉ có khả năng quan sát, Tư Tề còn từng đạt giải đặc biệt tại một cuộc thi viết văn thiếu niên toàn quốc với tác phẩm “Tiết thể dục - Câu chuyện của nội tạng”. Thành tích này càng cho thấy cách tư duy và khả năng nhìn nhận vấn đề khá khác biệt của cô bé.

Ngay cả tác phẩm kinh điển cũng có thể được nhìn bằng góc độ khác

Dù xuất hiện tranh luận, Tây Du Ký vẫn giữ vị trí đặc biệt trong văn học và văn hóa Trung Quốc. Phiên bản truyền hình của tác phẩm từng được phát lại hơn 3.000 lần trên truyền hình Trung Quốc và có hơn 89,4% dân số từng xem.

Câu chuyện của Mã Tư Tề vì thế không làm thay đổi giá trị của một tác phẩm kinh điển. Ngược lại, phát hiện của cô bé cho thấy một tác phẩm quen thuộc vẫn có thể được tiếp cận bằng những góc nhìn mới.

Điều đáng chú ý hơn cả nằm ở cách Tư Tề đọc sách: không chỉ ghi nhớ nội dung mà còn quan sát, đặt câu hỏi và thử kiểm chứng những điều mình đọc được.

Từ một bài văn của học sinh lớp 5, câu chuyện cũng gợi ra một bài học về việc đọc. Giá trị của sách không chỉ nằm ở lượng kiến thức tiếp nhận, mà còn ở khả năng khiến người đọc suy nghĩ độc lập, biết hoài nghi đúng lúc và tìm ra những vấn đề tưởng như đã quá quen thuộc.

Tác giả: Ngọc Phạm

Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 13/8/2026 | 11h20)