Lũ quét biên giới Nepal - Trung Quốc khiến ít nhất 160 người chết, hàng trăm người mất tích

Thảm họa xảy ra ngày 26/8 tại khu vực Himalaya nằm giữa Nepal và Tây Tạng. Dòng nước lũ cuốn theo lượng lớn bùn đất, đá và các mảnh băng đã phá hủy nhiều khu dân cư, đường sá, cầu cống và công trình hạ tầng.

Tính đến sáng 27/8, Nepal đã ghi nhận 157 người thiệt mạng. Phía Trung Quốc thông báo thêm 3 trường hợp tử vong tại khu vực Tây Tạng, nâng tổng số người chết được xác nhận lên ít nhất 160 người. Số nạn nhân được dự báo có thể còn tăng do công tác tìm kiếm vẫn đang diễn ra và nhiều người chưa được xác định tung tích.

Khối băng khổng lồ sụp đổ, tạo ra dòng lũ dữ dội

Theo phân tích ban đầu được Reuters dẫn lại, thảm họa bắt nguồn từ sự sụp đổ của một phần sông băng ở độ cao khoảng 5.200m trên dãy Himalaya. Khối băng cùng đá và đất đá lao xuống thung lũng, dồn vào hệ thống sông Lhende Khola rồi tạo thành dòng nước lũ và bùn đá di chuyển với tốc độ rất lớn.

Nhà khí tượng học Mỹ Matthew Cappucci công bố ảnh do Planet Labs cung cấp, cho thấy sông Trishuli có đoạn mở rộng hơn 5 lần, trong khi mực nước tại một số khu vực tăng khoảng 15-30 m.

Theo ông Cappucci, vụ sạt lở tạo ra rung chấn tương đương một trận động đất 5,2 độ và giải phóng năng lượng ước tính tương đương 950 tấn thuốc nổ TNT. Sức mạnh này có thể đã phá vỡ một đập tự nhiên, giải phóng lượng nước khổng lồ xuống hạ lưu.

Ban đầu, giới chức Nepal nghi ngờ trận động đất mạnh 4,4 xảy ra tại khu vực biên giới chỉ vài phút trước thảm họa có thể là nguyên nhân khiến khối băng mất ổn định. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xác của vụ sụp đổ vẫn đang được tiếp tục xác minh.

Điểm đặc biệt của thảm họa là khu vực xảy ra lũ gần như không có mưa trước đó. Chuyên gia thủy văn Hatim Sharif của Đại học Texas ở San Antonio cho rằng điều này khiến những hệ thống cảnh báo lũ thông thường rất khó phát huy tác dụng.

Sau khi dòng băng, đá và bùn đổ xuống lòng sông, mực nước tại khu vực hạ lưu tăng cực nhanh. Theo Trung tâm Quốc tế về Phát triển Núi tích hợp (ICIMOD), tại Galchhi của Nepal, mực nước từng tăng khoảng 9m chỉ trong vòng 30 phút.

Hàng trăm người mất tích, nhiều du khách nước ngoài chưa rõ tung tích

Thiệt hại nhân mạng đặc biệt nghiêm trọng bởi khu vực bị ảnh hưởng có nhiều người dân, công nhân và khách du lịch. Theo các số liệu ban đầu, hơn 400 du khách được cho là mất liên lạc, trong đó có 341 người nước ngoài.

Trong danh sách những người chưa rõ tung tích có nhiều công dân Ấn Độ, Mỹ, Australia, Anh và Canada. Ngoài ra, một số công dân Hàn Quốc đang làm việc tại dự án thủy điện cũng được xác định mất liên lạc. Các công dân Malaysia và Nam Phi cũng được cho là nằm trong nhóm bị ảnh hưởng.

Tình hình cứu hộ gặp nhiều khó khăn do nước lũ dâng cao, bùn đất phủ kín khu vực và cơ sở hạ tầng bị phá hủy. Một số điểm bị ảnh hưởng nghiêm trọng khiến trực thăng không thể tiếp cận hoặc hạ cánh để đưa người mắc kẹt ra ngoài.

Thảm họa còn ảnh hưởng sang Ấn Độ

Không chỉ Nepal và Tây Tạng chịu ảnh hưởng, tác động của dòng lũ còn lan tới Ấn Độ. Khoảng 5.000 người tại bang Bihar đã được sơ tán sau khi nhà chức trách phát cảnh báo nguy cơ lũ.

Trong khi đó, khu vực bị lũ quét tàn phá tại Nepal tiếp tục được lực lượng cứu hộ rà soát để tìm những người sống sót và thu hồi nạn nhân. Bùn đất dày cùng nhiều tuyến đường, cầu và công trình bị cuốn trôi khiến việc tiếp cận hiện trường trở nên đặc biệt khó khăn.

Trung Quốc huy động lực lượng lớn ứng phó thảm họa

Tại phía Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình yêu cầu triển khai toàn diện công tác tìm kiếm, cứu nạn, bố trí chỗ ở cho người dân bị ảnh hưởng và tăng cường giám sát nhằm ngăn các thảm họa thứ cấp.

Nhà chức trách Trung Quốc cũng điều động khoảng 30.000 vật tư cứu trợ từ nguồn dự trữ trung ương tới khu vực bị thiên tai. Trong số này có lều bạt, thiết bị sưởi, quần áo, chăn, giường xếp và các vật dụng phục vụ điều kiện ẩm ướt.

Đợt lực lượng đầu tiên được triển khai tới hiện trường gồm khoảng 200 chuyên gia địa chất, kỹ sư và nhân viên cứu hộ. Các đội mang theo máy bay không người lái, máy quét laser 3D, thiết bị tìm kiếm sự sống cùng nhiều phương tiện chuyên dụng để phục vụ công tác cứu nạn.

Cộng đồng quốc tế tham gia hỗ trợ cứu hộ

Công tác ứng phó thảm họa cũng nhận được sự hỗ trợ từ nhiều bên. Liên Hợp Quốc cho biết đang huy động nhân lực và vật tư để hỗ trợ những cộng đồng chịu ảnh hưởng.

Ấn Độ phối hợp với Nepal trong hoạt động tìm kiếm, cứu hộ và cứu trợ, trong khi Hàn Quốc thông báo sẽ cử đội phản ứng nhanh tới khu vực chịu ảnh hưởng.

Trong lúc lực lượng chức năng hai phía tiếp tục tìm kiếm người mất tích, giới chức cảnh báo số người thiệt mạng có thể còn tăng do nhiều khu vực chưa thể tiếp cận. Thảm họa cũng cho thấy mức độ nguy hiểm của những dòng lũ hình thành đột ngột từ sự cố sông băng tại địa hình núi cao, khi nước, băng, đá và bùn có thể cùng lúc tạo thành dòng chảy với sức tàn phá cực lớn.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 27/08/2026 | 10:55)