Lời khuyên cho những gia đình hay mua thực phẩm sạch ở quê cấp đông tủ lạnh dùng dần

Mỗi lần về quê, nhiều gia đình thường mua đủ loại thực phẩm mang lên thành phố như thịt lợn, gà nuôi tại nhà, cá đồng, tôm, trứng, rau vườn và hoa quả theo mùa. Cách mua sắm này giúp tiết kiệm chi phí, đồng thời tạo cảm giác yên tâm vì thực phẩm tươi ngon, có nguồn gốc quen thuộc.

Tuy nhiên, thực phẩm sạch không đồng nghĩa với việc có thể bảo quản tùy ý. Nếu vận chuyển trong thời gian dài mà không giữ lạnh, để tủ sai nhiệt độ hoặc rã đông không đúng cách, nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn có thể xảy ra.

Dưới đây là những nguyên tắc các gia đình nên lưu ý khi mua thực phẩm ở quê để tích trữ và sử dụng trong nhiều ngày.

1. Không chủ quan vì thực phẩm có nguồn gốc từ quê

Thịt gà nuôi tại nhà, cá đánh bắt dưới ao, rau hái trong vườn hay trứng tự nuôi đều có thể là những thực phẩm tốt. Dù vậy, nguồn gốc quen thuộc không có nghĩa thực phẩm chắc chắn an toàn hoặc giữ được lâu hơn so với thực phẩm thông thường.

Thịt, cá tươi vẫn có thể chứa vi khuẩn gây bệnh. Trong quá trình vận chuyển từ quê lên thành phố, đặc biệt khi phải di chuyển nhiều giờ, thực phẩm dễ hỏng có thể tiếp xúc với nhiệt độ cao nếu không được bảo quản lạnh đúng cách.

Vì vậy, khi mua thịt, cá, tôm và các loại thực phẩm dễ hỏng, gia đình nên sử dụng thùng giữ lạnh, túi giữ nhiệt hoặc đá gel để duy trì nhiệt độ phù hợp. Không nên để thực phẩm tươi sống trong cốp xe nóng hoặc ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.

Theo nguyên tắc an toàn thực phẩm của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài điều kiện bảo quản lạnh quá 2 giờ. Nếu nhiệt độ môi trường trên 32°C, thời gian này giảm xuống còn 1 giờ. Khi thực phẩm đã ở ngoài điều kiện an toàn quá lâu, không nên chỉ dựa vào mùi hoặc màu sắc để quyết định có tiếp tục sử dụng hay không.

2. Chia thực phẩm thành từng phần nhỏ trước khi cấp đông

Một sai lầm phổ biến là cho nguyên túi thịt lớn vào ngăn đá, đến khi nấu mới lấy cả khối ra rã đông, cắt một phần rồi cất phần còn lại. Cách làm này vừa bất tiện, vừa khiến thực phẩm có thể trải qua những lần thay đổi nhiệt độ không cần thiết.

Tốt hơn hết, khi thực phẩm còn tươi và được giữ lạnh đúng cách, hãy chia thành từng phần vừa đủ cho một bữa ăn hoặc một lần chế biến. Mỗi phần nên được đựng trong túi hoặc hộp chuyên dụng sạch, kín, ghi ngày cấp đông nếu cần, sau đó đưa vào ngăn đá.

Chẳng hạn, gà có thể chia thành các phần để luộc, rang hoặc nấu canh; thịt lợn chia thành từng gói nhỏ; cá được làm sạch và đóng gói riêng. Nhờ đó, gia đình chỉ cần lấy lượng thực phẩm cần dùng mà không phải rã đông cả túi lớn.

Nhiệt độ ngăn đông nên được duy trì ở mức -18°C hoặc thấp hơn. Cấp đông giúp ngăn vi khuẩn phát triển, nhưng không tiêu diệt được tất cả vi khuẩn có hại đã có trong thực phẩm. Vì vậy, khâu lựa chọn, sơ chế và bảo quản ban đầu vẫn rất quan trọng.

3. Không nhồi nhét quá nhiều thực phẩm vào tủ lạnh

Tủ lạnh đầy thịt, cá, rau củ và thức ăn chín có thể khiến gia đình cảm thấy đã chuẩn bị đủ thực phẩm cho nhiều ngày. Tuy nhiên, nếu xếp quá chật, không khí lạnh khó lưu thông, khiến nhiệt độ trong tủ không được duy trì đồng đều.

Gia đình nên duy trì nhiệt độ ngăn mát ở mức 4°C trở xuống và ngăn đông ở -18°C trở xuống. Có thể sử dụng nhiệt kế chuyên dụng để kiểm tra thay vì chỉ dựa vào cảm giác lạnh khi mở tủ.

Bên cạnh đó, cần tách riêng thực phẩm sống và thức ăn đã chế biến. Thịt, cá sống nên được đựng trong hộp kín, đặt ở ngăn thấp để tránh nước từ thực phẩm nhỏ xuống rau ăn ngay hoặc thức ăn chín.

Rau củ cũng cần được sắp xếp phù hợp, tránh ép chặt gây dập nát hoặc tích tụ hơi ẩm. Tủ lạnh nên được vệ sinh thường xuyên, lau sạch ngay khi có nước thịt, cá rò rỉ và loại bỏ thực phẩm hư hỏng.

4. Không để thịt, cá trong ngăn mát quá lâu

Ngăn mát chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không ngăn hoàn toàn quá trình này. Vì vậy, thịt cá tươi không nên được giữ trong ngăn mát quá lâu với suy nghĩ rằng chỉ cần chưa có mùi lạ thì vẫn có thể ăn.

Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thịt gia cầm sống, thịt xay sống và hải sản tươi thường chỉ nên bảo quản trong ngăn mát khoảng 1-2 ngày trước khi chế biến hoặc cấp đông. Các phần thịt bò, thịt lợn nguyên miếng thường có thể bảo quản từ 3-5 ngày nếu đáp ứng điều kiện phù hợp.

Đối với thức ăn đã nấu chín, thời gian bảo quản trong ngăn mát thường khoảng 3-4 ngày. Đây là khuyến nghị chung, thời gian thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng thực phẩm trước khi bảo quản, nhiệt độ và cách xử lý trong quá trình chế biến.

Nếu mua thực phẩm để dùng trong vài tuần, gia đình nên cấp đông sớm những phần chưa cần sử dụng thay vì để tất cả trong ngăn mát. Thực phẩm được giữ đông liên tục ở -18°C có thể duy trì độ an toàn trong thời gian dài, nhưng mùi vị, độ mềm và kết cấu vẫn có thể giảm dần theo thời gian.

5. Rã đông thịt cá đúng cách, không để ngoài bàn bếp nhiều giờ

Nhiều người có thói quen lấy thịt từ ngăn đá ra để trên bàn bếp, bồn rửa hoặc ngâm nước ấm cho nhanh mềm. Cách làm này có thể khiến lớp ngoài của thực phẩm đạt nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trong khi phần bên trong vẫn còn đông cứng.

Có ba cách rã đông an toàn phổ biến mà các gia đình có thể áp dụng:

Rã đông trong ngăn mát: Chuyển thực phẩm từ ngăn đá xuống ngăn mát trước khi chế biến. Đây là phương pháp dễ kiểm soát và an toàn, nhưng cần lên kế hoạch từ trước vì thực phẩm có thể mất nhiều thời gian để rã đông hoàn toàn.

Rã đông bằng nước lạnh: Đặt thực phẩm trong túi kín, không rò rỉ, rồi ngâm trong nước lạnh và thay nước khoảng 30 phút một lần. Sau khi rã đông, cần chế biến ngay.

Rã đông bằng lò vi sóng: Thực hiện theo hướng dẫn của thiết bị và chế biến ngay sau khi rã đông.

Không nên rã đông thực phẩm ở nhiệt độ phòng. Nếu muốn cấp đông lại phần thực phẩm đã rã đông, cần căn cứ vào phương pháp rã đông và điều kiện bảo quản trước đó, thay vì tùy tiện đưa trở lại ngăn đá.

6. Rau quê cũng cần được sơ chế và bảo quản phù hợp

Rau vườn mới hái thường được nhiều gia đình mua thành từng bó lớn vì tươi ngon và có giá hợp lý. Tuy nhiên, nếu rau bị dập, còn đọng nhiều nước hoặc để lẫn với thực phẩm sống, chất lượng có thể giảm nhanh.

Gia đình nên loại bỏ phần lá úa, dập nát, bảo quản rau phù hợp với từng loại và tránh để rau tiếp xúc trực tiếp với nước thịt, cá sống. Rau cần được rửa dưới vòi nước sạch trước khi ăn hoặc chế biến; không sử dụng xà phòng hay chất tẩy rửa gia dụng để rửa rau.

Không phải loại rau nào cũng thích hợp để cấp đông khi còn sống. Với những loại rau muốn bảo quản đông lạnh lâu hơn, có thể cần chần sơ, làm nguội nhanh, để ráo và đóng gói đúng cách. Nếu cấp đông không phù hợp, rau có thể mất độ giòn, đổi màu và giảm chất lượng sau khi rã đông.

Để hạn chế lãng phí, gia đình nên mua lượng rau vừa đủ dùng trong vài ngày, ưu tiên sử dụng những loại dễ hỏng trước thay vì tích trữ quá nhiều rồi để quên trong tủ.

7. Không cố sử dụng thực phẩm đã để quá lâu vì tiếc của

Tâm lý tiếc thực phẩm khiến một số người vẫn cố sử dụng thịt, cá hoặc đồ ăn đã nằm trong tủ lạnh nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần. Tuy nhiên, thực phẩm có thể chứa vi khuẩn gây bệnh mà không xuất hiện dấu hiệu bất thường rõ ràng về màu sắc, mùi hoặc vị.

Nếu thực phẩm có mùi lạ, bị nhớt, mốc, bao bì rò rỉ hoặc có dấu hiệu hư hỏng, cần loại bỏ. Tuy nhiên, ngay cả khi chưa có những biểu hiện này, thực phẩm vẫn có thể không an toàn nếu đã được bảo quản sai cách hoặc vượt quá thời gian khuyến nghị.

Với thức ăn chín, nên chia thành các hộp nông, đậy kín và đưa vào tủ lạnh sớm, tránh để trên bàn ăn nhiều giờ rồi mới cất. Những phần chưa dùng đến có thể được cấp đông nếu muốn bảo quản lâu hơn.

Bảo quản thực phẩm đúng cách không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe gia đình. Thay vì mua thật nhiều rồi để trong tủ lạnh kéo dài, mỗi gia đình nên cân đối lượng thực phẩm cần dùng, kiểm soát nhiệt độ và ưu tiên sử dụng những phần được mua hoặc chế biến trước.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 25/10/2026 | 03:51)