Không chi trả kinh phí phá dỡ nhà ở, chủ nhà sẽ bị xử lý ra sao?

Theo nội dung đoạn video lan truyền từ ngày 7/10 (ghi lại diễn biến xảy ra vào ngày 4/10), một người phụ nữ tự nhận là đại diện đơn vị thi công đã yêu cầu phía chủ nhà ở phường Tương Mai - Hà Nội thanh toán chi phí sau khi công việc hoàn thành, đồng thời khẳng định còn lưu giữ đầy đủ các tin nhắn trao đổi giữa hai bên. Ở chiều ngược lại, người đàn ông phủ nhận việc thuê đơn vị này, khẳng định đây là khu đất thuộc sở hữu của mình và bản thân không có yêu cầu thực hiện phá dỡ. Hiện công an phường Tân Mai đã tiếp nhận vụ việc.

Vụ việc căn nhà phá dở ở phường Tương Mai đang nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận (Ảnh cắt từ clip)

Trong các vụ việc phát sinh mâu thuẫn liên quan đến chi phí phá dỡ công trình, trách nhiệm tài chính và cơ chế xử lý khi chủ nhà không chi trả kinh phí tháo dỡ là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận. Pháp luật hiện hành quy định cụ thể về nghĩa vụ tài chính của chủ sở hữu cũng như các biện pháp xử lý áp dụng trong trường hợp không tự nguyện thực hiện.

Quy định về nghĩa vụ chi trả kinh phí phá dỡ nhà ở

Căn cứ quy định về phá dỡ nhà ở tại Luật Nhà ở năm 2014, việc xác định trách nhiệm chi trả chi phí phá dỡ được phân định rõ theo từng trường hợp cụ thể:

• Trường hợp tự nguyện phá dỡ hoặc thuê đơn vị thi công: Chủ sở hữu hoặc người đang trực tiếp quản lý, sử dụng nhà ở có trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí phá dỡ theo thỏa thuận hoặc hợp đồng dân sự đã ký kết với tổ chức, cá nhân có đủ năng lực tháo dỡ.

• Trường hợp bị cưỡng chế phá dỡ: Khi nhà ở thuộc diện bắt buộc phải tháo dỡ (nhà hư hỏng nặng có nguy cơ sập đổ, xây dựng trái phép, thuộc diện thu hồi đất...) nhưng chủ sở hữu không tự nguyện chấp hành, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định cưỡng chế. Khi đó, chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng nhà ở có nghĩa vụ phải gánh chịu toàn bộ chi phí cưỡng chế và các khoản chi phí liên quan đến quá trình thực hiện.

Chủ nhà sẽ bị xử lý ra sao nếu không chi trả kinh phí phá dỡ?

Trường hợp chủ nhà không chấp hành nghĩa vụ chi trả chi phí tháo dỡ, tùy thuộc vào hình thức thực hiện (theo hợp đồng dân sự hay theo quyết định cưỡng chế hành chính), các cơ quan chức năng và tổ chức liên quan sẽ áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật:

1. Áp dụng biện pháp cưỡng chế tài sản để bảo đảm kinh phí (Đối với trường hợp cưỡng chế)

Theo quy định tại khoản 4 Điều quy định về phá dỡ nhà ở, đối với các công trình bị cưỡng chế phá dỡ theo quyết định của Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh, nếu chủ sở hữu không tự nguyện chi trả hoặc không thanh toán kinh phí cưỡng chế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế tài sản đối với chủ sở hữu nhằm bảo đảm thu hồi đầy đủ khoản kinh phí đã sử dụng cho việc phá dỡ.

2. Xử lý thông qua con đường tố tụng dân sự (Đối với tranh chấp hợp đồng)

Trong trường hợp phá dỡ theo thỏa thuận dân sự giữa chủ nhà và đơn vị thi công, nếu xảy ra mâu thuẫn dẫn đến việc chủ nhà không thanh toán hoặc ngưng chi trả chi phí:

• Bên thi công có quyền khởi kiện chủ nhà ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán hợp đồng và bồi thường thiệt hại (nếu có).

• Khi có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án, nếu chủ nhà vẫn không chấp hành thi hành án, cơ quan Thi hành án dân sự sẽ tiến hành các biện pháp kê biên, kê biên tài sản hoặc phong tỏa tài khoản ngân hàng của chủ nhà để thu hồi tiền thanh toán cho đơn vị thi công.

3. Xử lý vi phạm an ninh trật tự hoặc đưa thông tin sai sự thật

Nếu mâu thuẫn chi phí dẫn đến các hành vi cãi vã, gây mất an ninh trật tự tại địa phương hoặc tự ý quay video đưa thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác lên mạng xã hội, các bên liên quan có thể bị lực lượng Công an xác minh, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm pháp lý theo đúng quy định.

Lời khuyên pháp lý cho chủ nhà

Để tránh các rủi ro pháp lý và tranh chấp tài chính không đáng có khi phá dỡ công trình:

• Các bên cần lập hợp đồng phá dỡ bằng văn bản rõ ràng, trong đó quy định chi tiết về tiến độ, phương án thi công, tổng chi phí và phương thức thanh toán.

• Đối với công trình thuộc diện cưỡng chế tháo dỡ, chủ sở hữu nên chủ động tự giác chấp hành để tránh phát sinh thêm các khoản chi phí cưỡng chế đắt đỏ cũng như nguy cơ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế tài sản theo quy định của pháp luật.

Linh Linh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 08/10/2026 | 08:44)