Hai nam thanh niên mới 23 tuổi đã suy thận giai đoạn cuối: Những dấu hiệu cảnh báo người trẻ cần lưu ý

Hai người trẻ phát hiện suy thận giai đoạn cuối sau những biểu hiện bất thường

Suy thận mạn không chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Trên thực tế, bệnh có thể xuất hiện ở người trẻ và tiến triển nghiêm trọng nếu không được phát hiện, kiểm soát kịp thời. Hai trường hợp nam thanh niên mới 23 tuổi phải điều trị thay thế thận cho thấy việc chủ quan trước các dấu hiệu bất thường có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm thăm khám cần thiết.

Một trường hợp quê Hưng Yên, đang làm việc tại TP.HCM, xuất hiện tình trạng đau đầu, chóng mặt, đôi lúc tê lưỡi và nhìn mờ trong khoảng hai tháng trước khi được chẩn đoán bệnh. Khi đi khám, huyết áp của nam thanh niên đã vượt 180 mmHg, có thời điểm lên tới 220 mmHg. Dù được bác sĩ khuyên nhập viện, người này vẫn chần chừ. Đến khi cơn đau đầu trở nên dữ dội, bệnh nhân được xác định suy thận mạn giai đoạn 5.

Trường hợp thứ hai quê Thanh Hóa, đi khám vì thường xuyên mệt mỏi, ăn uống kém. Kết quả cho thấy người bệnh bị thiếu máu trên nền bệnh thận mạn và tăng huyết áp. Hiện nam thanh niên phải lọc máu định kỳ 3 lần mỗi tuần.

Các trường hợp trên cho thấy người trẻ không nên mặc định những biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi hay chán ăn chỉ xuất phát từ thiếu ngủ, áp lực công việc hoặc suy nhược cơ thể.

Ăn nhiều thực phẩm giàu kali có thể gây rủi ro với người suy giảm chức năng thận

Chuối, xoài, nước dừa và chè đậu đen thường được lựa chọn vì có nguồn gốc tự nhiên. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu kali hoặc tự ý sử dụng các sản phẩm bù nước, điện giải có thể tiềm ẩn rủi ro đối với một số người, tùy tình trạng sức khỏe.

Theo BSCKII Bạch Thị Nhớ, Khoa Nội Thận Khớp, Bệnh viện 19-8, một số thực phẩm và đồ uống kể trên có thể cung cấp lượng kali đáng kể. Khi chức năng thận suy giảm, khả năng đào thải kali có thể bị ảnh hưởng, khiến khoáng chất này tích tụ trong máu. Tình trạng tăng kali máu nghiêm trọng có thể gây rối loạn nhịp tim, đe dọa tính mạng.

Vì vậy, người mắc bệnh thận không nên tự áp dụng chế độ ăn theo các lời khuyên truyền miệng mà cần được tư vấn dựa trên chức năng thận và kết quả xét nghiệm. Không phải ai mắc bệnh thận cũng cần hạn chế kali ở cùng một mức độ.

Đối với Oresol, sản phẩm có tác dụng bù nước và điện giải trong những trường hợp phù hợp nhưng phải được pha đúng hướng dẫn. Người có bệnh nền hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế, tránh tự ý sử dụng không đúng cách.

Ăn mặn lâu ngày làm tăng nguy cơ tổn thương thận

Thói quen sử dụng mì ăn liền, thức ăn nhanh, đồ muối chua, thịt chế biến sẵn và nhiều nước chấm có thể khiến lượng muối trong khẩu phần tăng cao mà người ăn không nhận ra.

TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, cho biết: "Muối là thành phần không thể thiếu trong khẩu phần ăn, nhưng tiêu thụ quá mức có thể làm tăng huyết áp. Tình trạng tăng huyết áp kéo dài gây tổn thương hệ thống mạch máu, trong đó có các mạch máu nhỏ tại thận, từ đó làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận".

Theo khảo sát thực tế trên thị trường được TS. Lê Thị Hương Giang đề cập, một chai latte 500 ml có thể chứa tới 38 g đường tổng số; một tô mì ăn liền 84 g chứa tới 2.192 mg natri; một cây xúc xích cũng chứa hơn 600 mg natri.

Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày, tương đương dưới 2.000 mg natri. Mức này bao gồm cả lượng muối có sẵn trong thực phẩm và lượng được bổ sung trong quá trình chế biến.

TS. Giang lưu ý: "Thói quen ăn mặn có thể khó nhận biết nếu người ăn thường xuyên sử dụng mì ăn liền, thức ăn nhanh, đồ muối chua, thịt chế biến sẵn hoặc nhiều nước chấm. Vì vậy, giảm lượng gia vị, ưu tiên thực phẩm tươi và đọc thông tin dinh dưỡng trên bao bì là những cách thiết thực để kiểm soát lượng natri tiêu thụ".

Để hạn chế nguy cơ, người trẻ nên giảm lượng gia vị khi chế biến, sử dụng nước chấm ở mức vừa phải, ưu tiên thực phẩm tươi và kiểm tra hàm lượng natri trên nhãn sản phẩm.

Trà sữa và đồ uống nhiều đường tác động đến sức khỏe thế nào?

Trà sữa, nước ngọt và các loại đồ uống bổ sung đường có thể cung cấp lượng năng lượng lớn, tùy công thức và kích cỡ khẩu phần. Nếu sử dụng thường xuyên trong khi ít vận động hoặc ăn uống dư thừa năng lượng, người dùng có nguy cơ tăng cân, béo phì và gặp các rối loạn chuyển hóa.

Những vấn đề này có liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp, vốn là các yếu tố quan trọng làm gia tăng nguy cơ bệnh thận mạn. Tuy nhiên, không thể kết luận một người bị suy thận chỉ vì uống trà sữa, cũng không thể xác định đây là nguyên nhân gây suy thận giai đoạn cuối nếu chưa có đánh giá y khoa cụ thể.

Thay vì kiêng khem cực đoan, người trẻ nên kiểm soát tần suất và khẩu phần đồ uống có đường, đồng thời duy trì chế độ ăn cân đối và vận động thường xuyên.

Thức khuya không đồng nghĩa trực tiếp gây suy thận giai đoạn cuối

Ngủ không đủ giấc, thức khuya và duy trì lịch sinh hoạt thiếu ổn định có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, không nên coi thức khuya đơn thuần là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến suy thận mạn giai đoạn cuối.

Nguy cơ mắc bệnh thận cần được đánh giá cùng nhiều yếu tố như bệnh lý nền, huyết áp, rối loạn chuyển hóa, tiền sử gia đình, thuốc đang sử dụng và các yếu tố nguy cơ khác. Người trẻ thường xuyên thức khuya nên điều chỉnh giờ ngủ, duy trì vận động và ăn uống hợp lý, nhưng không thể tự kết luận mình mắc bệnh thận chỉ dựa vào thói quen sinh hoạt.

Theo TS. Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Ngoại thận tiết niệu và nam khoa, Bệnh viện E (Hà Nội), người trẻ cần thận trọng khi tự sử dụng thuốc giảm đau kéo dài, thuốc nam hoặc các sản phẩm không rõ thành phần. Một số thuốc và sản phẩm có thể gây tổn thương thận trong những trường hợp nhất định, đặc biệt khi dùng không đúng chỉ định hoặc không được theo dõi phù hợp.

Khi cần sử dụng thuốc, người bệnh nên thông báo cho nhân viên y tế về các loại thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng, tránh tự ý phối hợp nhiều sản phẩm khi chưa được hướng dẫn.

Những dấu hiệu không nên bỏ qua và cách bảo vệ chức năng thận

Suy thận mạn có thể không biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Những triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, chóng mặt hoặc phù nề đôi khi dễ bị nhầm với các vấn đề sức khỏe thông thường.

Người trẻ cần chú ý đến tình trạng huyết áp tăng cao, nước tiểu thay đổi bất thường, phù không rõ nguyên nhân hoặc các biểu hiện kéo dài không cải thiện. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, đặc biệt là huyết áp tăng rất cao kèm đau đầu dữ dội, nhìn mờ hoặc tê yếu, cần được đánh giá y tế kịp thời.

Để giảm các yếu tố nguy cơ đối với thận, mỗi người nên duy trì chế độ ăn ít muối, hạn chế đồ uống nhiều đường, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và tránh tự ý sử dụng thuốc hay sản phẩm bù điện giải. Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc những yếu tố nguy cơ khác nên chủ động kiểm tra sức khỏe theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Phát hiện sớm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận. Không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng mới đi khám.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 25/10/2026 | 00:23)