Con làm bài '99-50=49' bị gạch đỏ, mẹ bức xúc chất vấn giáo viên: 'Con tôi không hề làm sai'

Hiện nay, nguyên nhân khiến nhiều phụ huynh "đau đầu" khi đồng hành cùng con làm bài tập tiểu học không chỉ xuất phát từ những bài toán khó, mà đôi khi lại đến từ các câu hỏi được thiết kế theo kiểu đánh đố, đòi hỏi suy luận ngoài phạm vi kiến thức thông thường. Không ít cha mẹ dù đã tốt nghiệp đại học vẫn mất hàng chục phút để tìm lời giải cho một bài toán của học sinh lớp nhỏ, để rồi bất ngờ khi biết đáp án cuối cùng.

Mới đây, một phụ huynh tại Trung Quốc đã chia sẻ trên mạng xã hội về bài tập Toán của con trai đang học tiểu học đã thu hút sự quan tâm của đông đảo cư dân mạng. Điều khiến người mẹ băn khoăn là một câu hỏi thuộc phần bài tập nâng cao với nội dung: "Cha và con trai cộng lại tổng cộng 99 tuổi, cha 50 tuổi. Hỏi con trai bao nhiêu tuổi?".

Dựa trên kiến thức phép trừ cơ bản đã được học ở bậc tiểu học, cậu bé lấy tổng số tuổi của hai cha con trừ đi tuổi của người cha và cẩn thận trình bày phép tính: 99-50=49 (tuổi), sau đó ghi đáp án đầy đủ: "Con trai 49 tuổi". Tuy nhiên, bài làm lại bị giáo viên đánh dấu X đỏ lớn và ghi lời nhắc ở cuối bài: "Hãy suy nghĩ kỹ lại".

Về mặt tính toán, phép trừ 99 trừ 50 hoàn toàn chính xác và không có bất kỳ sai sót nào. Đây cũng là lý do khiến người mẹ cảm thấy không đồng tình với cách chấm điểm. Theo quan điểm của chị, đề bài đã cung cấp tổng số tuổi, cho biết tuổi của người cha và yêu cầu tìm tuổi người con. Việc áp dụng phép trừ để tìm kết quả là đúng với kiến thức các em được học trên lớp. Vì vậy, chị đã trực tiếp đến trường trao đổi với giáo viên và khẳng định con mình không hề làm sai.

Tuy nhiên, mục đích của người ra đề không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra khả năng tính toán mà còn muốn học sinh vận dụng kiến thức thực tế về quan hệ huyết thống. Trong đời sống, nếu người cha 50 tuổi còn con trai 49 tuổi thì khoảng cách tuổi tác giữa hai cha con chỉ là một năm, điều này hoàn toàn trái với quy luật sinh học của con người. Chính vì đáp án này không thể tồn tại trong thực tế nên bài làm mới bị chấm là sai.

Theo nhiều ý kiến, quá trình học tập lâu dài đã hình thành ở học sinh và cả phụ huynh một thói quen tư duy rằng các dữ liệu xuất hiện trong đề bài đều được mặc định là hợp lý. Khi đó, nhiệm vụ của học sinh chỉ là sử dụng các con số đã cho để thực hiện phép tính. Vì vậy, với nhiều phụ huynh, nếu quy trình giải toán không có sai sót thì đáp án đương nhiên phải được công nhận.

Sau khi câu chuyện được chia sẻ, cuộc tranh luận nhanh chóng nổ ra trên mạng xã hội. Một bộ phận cư dân mạng bày tỏ sự đồng tình với phụ huynh và cho rằng: "Làm khó cả học sinh lẫn phụ huynh, toán tiểu học mà còn lồng ghép câu đố chữ trong đó thì làm sao tụi nhỏ làm được", "Đề đã cho số liệu thì phải tôn trọng số liệu đó, không thể vừa cho đề vừa giấu điều kiện"...

Ở chiều ngược lại, không ít người lên tiếng bảo vệ quan điểm của giáo viên và nhà trường. Nhiều bình luận cho rằng: "Đây là bài nâng cao, không phải bài cơ bản, đã là nâng cao thì phải biết vận dụng thực tế chứ không thể áp công thức máy móc", "Cha 50 mà con 49 tuổi nghe qua đã thấy vô lý, đây là kỹ năng đọc hiểu đề chứ không đơn thuần là tính toán", "Giáo viên cũng sai khi không ghi đề bài rõ ràng hơn nhưng cha mẹ hay chính học sinh cũng cần linh hoạt chứ".

Xét về bản chất, điểm gây tranh cãi lớn nhất của bài toán không nằm ở việc có nên đưa yếu tố thực tiễn vào bài học hay không, mà là cách xây dựng đề bài. Việc đưa ra một dữ kiện mâu thuẫn với thực tế nhưng không kèm theo bất kỳ gợi ý nào khiến kiến thức đời sống trở thành một "điều kiện ẩn" để chấm điểm, điều mà nhiều phụ huynh cho là chưa phù hợp, đặc biệt với học sinh ở các lớp đầu cấp khi các em vẫn đang làm quen với kỹ năng tính toán cơ bản.

Nhìn chung, những câu đố mang tính suy luận hay tư duy hoàn toàn có thể được sử dụng trong các hoạt động trao đổi, thảo luận nhằm mở rộng kiến thức. Tuy nhiên, đối với các bài kiểm tra chính thức có tính điểm, đề bài cần đảm bảo tính rõ ràng, logic và không chứa những điều kiện gây hiểu nhầm.

Đồng thời, khi gặp những dạng toán như vậy, phụ huynh cũng không nhất thiết phải vội kết luận đề bài sai mà có thể xem đây là dịp để cùng con phân tích vấn đề và rèn luyện khả năng tư duy từ nhiều góc độ.

Tác giả: Phạm Thu Phương

Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 07/08/2026 | 14:40)