Chuyện gì có thể xảy ra khi Bộ Công an rút hồ sơ vụ án điểm 10 Toán ở Chuyên Tuyên Quang?

Những diễn biến mới nhất cho thấy vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đang bước sang giai đoạn điều tra mới với quy mô lớn hơn.

Ngày 17/7/2026, bà Nguyễn Thị Diệu Thúy - thư ký điểm thi, đồng thời là giáo viên Ngữ văn của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang - đã đến cơ quan công an đầu thú. Tối cùng ngày, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an ban hành quyết định rút toàn bộ vụ án để trực tiếp thụ lý, tiếp tục điều tra và xử lý theo thẩm quyền.

Đến nay, Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố tổng cộng 27 bị can liên quan đến vụ việc.

Theo Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM), việc Bộ Công an tiếp nhận hồ sơ không đồng nghĩa với việc vụ án đã xuất hiện tội danh mới hay có thêm người giữ chức vụ cao hơn bị xác định liên quan. Tuy nhiên, động thái này phản ánh vụ án có dấu hiệu phức tạp hơn, đòi hỏi cơ quan điều tra cấp Bộ trực tiếp làm rõ.

Khác với việc chỉ cử lực lượng hỗ trợ địa phương, khi Bộ Công an rút vụ án, toàn bộ hồ sơ sẽ được chuyển về cơ quan điều tra cấp Bộ để tiếp tục giải quyết. Với nguồn lực và chuyên môn lớn hơn, cơ quan điều tra có điều kiện rà soát lại chứng cứ, phối hợp với nhiều đơn vị và mở rộng phạm vi điều tra nếu phát hiện sai phạm không chỉ diễn ra tại một điểm thi mà còn liên quan đến nhiều cá nhân có vai trò môi giới, chỉ đạo hoặc hưởng lợi.

Việc số lượng bị can tăng từ 4 lên 27 chỉ trong khoảng 10 ngày cũng cho thấy vụ việc không còn dừng ở hành vi riêng lẻ của một vài cán bộ coi thi. Theo luật sư, điều này đặt ra khả năng sai phạm có thể liên quan đến nhiều phòng thi, nhiều vị trí trong hội đồng thi và nhiều mối quan hệ cần được điều tra, xác minh độc lập.

Cũng theo phân tích, quá trình điều tra vì thế có thể kéo dài hơn. Tuy nhiên, việc chuyển hồ sơ lên Bộ Công an không đồng nghĩa thời hạn điều tra được tính lại từ đầu. Khoản 5 Điều 169 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định thời hạn sẽ được tiếp tục tính từ thời điểm cơ quan điều tra mới tiếp nhận hồ sơ. Chỉ khi hết thời hạn mà chưa thể kết thúc điều tra thì Viện Kiểm sát mới xem xét gia hạn theo quy định. Do đó, nếu thời gian xử lý kéo dài thì nguyên nhân chủ yếu là do số lượng chứng cứ và người liên quan tăng lên, chứ không phải vì thay đổi cơ quan điều tra.

Đối với việc xác định trách nhiệm của các thí sinh, Luật sư Hoàng Hà cho rằng cơ quan chức năng không thể áp dụng cách xử lý đồng loạt hoặc mặc nhiên xem tất cả thí sinh trong phòng thi xảy ra sai phạm đều vi phạm như nhau.

Theo đó, cơ quan điều tra cần làm rõ từng trường hợp cụ thể như thí sinh nào được nhắc bài, nội dung được hỗ trợ là gì, các em có biết và chủ động sử dụng sự trợ giúp hay không, phần bài thi nào bị tác động, có sự nhờ vả từ trước hay chỉ rơi vào tình huống do người khác sắp đặt.

Để làm được điều này, cơ quan chức năng sẽ phải đối chiếu bài thi, sơ đồ chỗ ngồi, biên bản phòng thi, lời khai của giám thị và thí sinh, dữ liệu liên lạc cùng nhiều tài liệu, chứng cứ khác. Trách nhiệm của thí sinh theo quy chế thi cũng cần được tách bạch với trách nhiệm hình sự của những người trực tiếp tổ chức hoặc can thiệp vào kỳ thi.

Trước đó, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo căn cứ kết quả điều tra để quyết định phương án xử lý phù hợp, đồng thời phân hóa rõ trách nhiệm và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của những thí sinh không liên quan. Vì vậy, việc xác định sai phạm của từng thí sinh có thể mất thêm thời gian, song cũng không thể vì áp lực tuyển sinh mà vội vàng công nhận hoặc hủy bỏ hàng loạt kết quả thi.

Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang tiếp tục đăng ký nguyện vọng được đánh giá là quyết định phù hợp với quy định pháp luật và đảm bảo quyền lợi của các em trong thời điểm hiện nay.

Tuy nhiên, nếu kết luận điều tra chưa được ban hành trước thời điểm lọc ảo và công bố điểm chuẩn dự kiến vào ngày 10/8, nguy cơ mất công bằng trong tuyển sinh có thể xảy ra nếu những điểm số bất thường vẫn được đưa vào hệ thống xét tuyển.

Liên quan đến vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng sau khi các trường công bố điểm chuẩn, việc hủy kết quả hoặc xóa tên thí sinh gian lận sẽ không còn khắc phục được quyền lợi của những thí sinh khác. Ông bày tỏ mong muốn cơ quan điều tra sớm có kết luận trước thời điểm các trường đại học công bố điểm chuẩn nhằm bảo đảm sự công bằng, minh bạch và giúp thí sinh yên tâm trong quá trình xét tuyển.

Tiết Anh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 19/07/2026 | 10:34)