Chủ cửa hàng hải sản hơn 20 năm nói thẳng: 5 loại mực cho không cũng đừng lấy, càng ham rẻ càng dễ rước bệnh

Mực từ lâu đã là món hải sản quen thuộc trong bữa cơm gia đình cũng như các buổi gặp gỡ, du lịch của nhiều người Việt. Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị thơm ngon, loại thực phẩm này còn chứa nhiều dưỡng chất như protein, selen, vitamin B12 cùng các khoáng chất cần thiết giúp tăng cường sức đề kháng. Tuy nhiên, nếu vô tình mua phải mực đã hư hỏng hoặc bị xử lý bằng hóa chất, món ăn bổ dưỡng này có thể trở thành mối nguy đối với sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa.

Để giúp người tiêu dùng nhận biết và tránh mua phải hải sản kém chất lượng, vợ chồng ông Hứa (ngoài 50 tuổi, sống tại Chiết Giang, Trung Quốc), những người có hơn 20 năm kinh nghiệm kinh doanh hải sản, đã chỉ ra 5 loại mực nên tuyệt đối tránh. Theo họ, đây đều là những loại mực mà "chỉ người dại" mới bỏ tiền mua vì vừa không ngon, vừa tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh.

Mực nhão, mất độ đàn hồi, ấn vào bị lõm và rỉ nước

Theo kinh nghiệm của ông Hứa, độ săn chắc của phần thịt là yếu tố quan trọng nhất để đánh giá độ tươi của mực. Cũng như tôm, mực tươi luôn có cơ thịt chắc, đàn hồi tốt.

Ông Hứa chia sẻ: "Mực tươi khi ấn nhẹ ngón tay vào thân thịt sẽ lập tức đàn hồi trở lại hình dáng ban đầu. Ngược lại, những con mực có phần thân mềm nhũn, khi ấn vào tạo thành vết lõm sâu, lâu hồi phục hoặc chảy ra chất dịch bất thường là dấu hiệu tế bào thịt đã bị phân hủy hoàn toàn".

Xét dưới góc độ y khoa, sau khi mực chết trong thời gian dài, hệ enzyme nội sinh và vi sinh vật tự nhiên sẽ nhanh chóng phân hủy protein trong thịt. Nếu sử dụng loại mực này, vi khuẩn có thể xâm nhập vào đường tiêu hóa, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa và rối loạn tiêu hóa cấp.

Mực trắng bất thường, thân căng bóng

Không ít người bị thu hút bởi những con mực có thân trắng tinh, mập mạp và căng bóng. Tuy nhiên, theo ông Hứa, đây lại là dấu hiệu đáng lo ngại và thường được các tiểu thương thiếu uy tín lợi dụng để đánh lừa người mua.

Vợ ông Hứa cho biết: "Để tăng trọng lượng và biến mực ươn thành mực tươi, một số nơi có thể ngâm mực vào nước đá pha hóa chất hoặc dung dịch tẩy trắng oxy già, thậm chí là formaldehyde. Quá trình này khiến tế bào thịt mực hút nước cưỡng bức, trương phồng và mất đi màu sắc tự nhiên".

Theo các chuyên gia, khi đi vào cơ thể, các hóa chất bảo quản có thể làm tăng gánh nặng cho gan và thận – hai cơ quan đảm nhiệm chức năng giải độc. Nếu tích tụ trong thời gian dài, chúng còn có nguy cơ gây tổn thương niêm mạc dạ dày, làm suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng đến tế bào.

Mực có mùi ôi, hăng hoặc mùi lạ

Mực tươi chỉ có mùi tanh đặc trưng của hải sản, không tạo cảm giác khó chịu. Vì vậy, vợ chồng ông Hứa khuyến cáo người tiêu dùng cần đặc biệt cảnh giác với bất kỳ loại hải sản nào xuất hiện mùi bất thường.

Ông Hứa nói: "Tôi tìm hiểu thì thấy loại mực đã để qua nhiều ngày thường bốc mùi ôi thiu nồng nặc hoặc tanh đến mức khó ngửi, gây buồn nôn nhẹ do quá trình phân hủy đạm sản sinh ra khí amoniac và hydro sulfide. Đáng sợ hơn, một số con mực bị ngâm qua hóa chất tẩy rửa lại có mùi hăng hắc giống như thuốc tẩy hoặc mùi chua nồng tẩm ướp".

Protein trong mực hư hỏng còn có thể tạo ra hợp chất histamine dễ gây dị ứng. Người có cơ địa nhạy cảm khi ăn phải có thể gặp tình trạng nổi mề đay, sưng môi, khó thở, chóng mặt hoặc ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng.

Ông Hứa nhấn mạnh: "Dù loại mực này có được giảm giá sâu đến đâu, chúng tôi cũng không bao giờ nhận để bán hay mang về ăn".

Mực đứt đầu, râu lỏng lẻo, mắt đục

Theo vợ chồng ông Hứa, hình dáng bên ngoài phản ánh khá chính xác mức độ tươi của mực.

Vợ ông Hứa cầm một con mực tại cửa hàng và cho biết: "Với mực lá, mực ống hay mực trứng chất lượng, phần đầu và râu mực luôn dính chặt vào thân, các xúc tu ôm sát chắc chắn và phần mắt trong suốt nhìn rõ con ngươi. Ngược lại, nếu quan sát thấy đầu mực lỏng lẻo, râu và xúc tu dễ dàng rơi rớt, da bị trầy xước bợt bạt thì đó là dấu hiệu mực đã ươn hỏng nặng do vận chuyển kéo dài và bảo quản kém. Mắt mực chuyển sang màu trắng đục ngầu cũng chứng tỏ các mô mắt đã bị hoại tử".

Ngoài ra, phần cổ bị tách rời còn tạo điều kiện để vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào nội tạng. Khi chế biến, loại mực này không chỉ khiến món ăn bị bở, có vị đắng mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella hoặc Vibrio parahaemolyticus.

Mực đổi màu, da đỏ sẫm hoặc xám nhợt

Theo kinh nghiệm của vợ chồng ông Hứa, màu sắc lớp da là tiêu chí cuối cùng nhưng rất quan trọng để đánh giá chất lượng. Mực tươi thường giữ được màu tự nhiên, hơi bóng, các chấm sắc tố rõ ràng và lớp màng ngoài còn nguyên.

Trong khi đó, những con mực có màu vàng sẫm, đỏ bất thường hoặc xám loang lổ thường là dấu hiệu thịt đã xuống cấp. Hiện tượng này xuất hiện khi tế bào bị enzyme nội sinh phân hủy kết hợp với sự phát triển của vi sinh vật trên bề mặt.

Ông Hứa cũng tiết lộ: "Màu sắc loang lổ bất thường cũng có thể do hải sản được đánh bắt tại các vùng nước ô nhiễm, tích tụ nhiều kim loại nặng và chất thải hữu cơ".

Theo ông, việc sử dụng những loại hải sản này trong thời gian dài có thể khiến cơ thể tích tụ độc tố, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

Để đảm bảo an toàn cho gia đình, người tiêu dùng nên lựa chọn mua mực tại các cửa hàng hải sản hoặc siêu thị uy tín, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Nên ưu tiên mực tươi thay vì mực đông lạnh hoặc mực khô. Sau khi mua về, cần chế biến và sử dụng sớm, tránh cấp đông rồi rã đông nhiều lần, không để mực đã nấu chín qua đêm dù bảo quản trong tủ lạnh và hạn chế hâm nóng nhiều lần. Tốt nhất nên nấu lượng vừa đủ và sử dụng ngay sau khi chế biến.

Tác giả: Phạm Thu Phương

Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 04/08/2026 | 14:56)