Bộ GD&ĐT lên tiếng về đề xuất chỉ còn 3 phương thức xét tuyển đại học từ năm 2027

Tối 17/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có thông tin làm rõ các nội dung trong dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về tuyển sinh đại học, cao đẳng ngành Giáo dục mầm non và đào tạo sau đại học.

Nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất là đề xuất giảm số phương thức xét tuyển đối với mỗi ngành, mỗi chương trình đào tạo từ 5 xuống còn 3 kể từ năm 2027, đồng thời tiến tới chỉ còn 1 phương thức xét tuyển từ năm 2028.

Bộ GD&ĐT khẳng định không thu hẹp cơ hội của thí sinh

Theo Bộ GD&ĐT, việc sửa đổi được xây dựng trên cơ sở triển khai Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới tuyển sinh theo hướng thực chất, gọn nhẹ và giảm chi phí.

Bộ nhấn mạnh các điều chỉnh trong dự thảo không nhằm thu hẹp cơ hội tiếp cận đại học của thí sinh hoặc làm giảm quyền tự chủ tuyển sinh của các cơ sở đào tạo.

Mục tiêu là đưa các thí sinh cùng đăng ký vào một ngành hoặc một chương trình đào tạo về chung một chuẩn đánh giá, qua đó giảm thủ tục, giảm chi phí, tăng khả năng kiểm chứng dữ liệu và bảo đảm công bằng giữa các nhóm thí sinh.

Vì sao đề xuất giảm số phương thức xét tuyển?

Bộ GD&ĐT cho biết trong giai đoạn 2022-2026, nhiều thay đổi như bỏ xét tuyển sớm, quy đổi tương đương giữa các kỳ thi, quy định ngưỡng đầu vào và giới hạn điểm cộng đã mang lại những chuyển biến tích cực.

Đặc biệt, khoảng cách điểm chuẩn giữa các kỳ thi có bảng quy đổi chính thức và điểm thi tốt nghiệp THPT đã giảm từ 2,6 điểm xuống còn khoảng 1,2 điểm.

Tuy nhiên, việc quy đổi giữa các phương thức vẫn chưa thực sự đồng đều. Thống kê cho thấy hơn 40% chương trình đào tạo sử dụng từ hai phương thức xét tuyển trở lên vẫn có biên độ điểm chuẩn chênh lệch từ 3 điểm trở lên.

Bộ nhận định khi các thang đo chưa tương đương, việc cùng một ngành mở nhiều "cửa" xét tuyển có thể khiến những thí sinh có năng lực tương đương lại được đánh giá khác nhau.

Dự thảo tập trung vào 4 nhóm điều chỉnh lớn

Trong dự thảo mới, Bộ GD&ĐT đề xuất bốn nhóm thay đổi chính gồm:

- Giảm và chuẩn hóa các phương thức xét tuyển.

- Không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên theo chính sách.

- Xác định rõ nguồn tuyển và ngưỡng đầu vào.

- Hoàn thiện điều kiện dự tuyển liên thông từ trung học nghề, trung cấp và cao đẳng lên đại học.

Bên cạnh đó, dự thảo yêu cầu chuẩn hóa độ lệch giữa các tổ hợp xét tuyển, tăng khai thác dữ liệu đã có trên hệ thống và không yêu cầu thí sinh nộp lại các giấy tờ, chứng chỉ đã được số hóa.

Lộ trình áp dụng từ năm 2027 đến 2028

Theo nội dung dự thảo, từ năm 2027, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo sẽ được sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển.

Từ năm 2028, giới hạn sẽ giảm xuống còn 1 phương thức xét tuyển đối với từng ngành, từng chương trình đào tạo. Riêng diện xét tuyển thẳng và cử tuyển sẽ không tính vào giới hạn này.

Tuy nhiên, ở cấp cơ sở đào tạo, các trường vẫn được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh cho các ngành khác nhau. Bộ GD&ĐT cho biết đây là lộ trình để mỗi ngành lựa chọn phương thức đánh giá phù hợp nhất, chứ không phải tất cả trường và ngành trên cả nước đều phải sử dụng chung một kết quả tuyển sinh.

Thí sinh vẫn có thể sử dụng học bạ, chứng chỉ và kết quả thi

Bộ GD&ĐT khẳng định việc giảm số phương thức không đồng nghĩa loại bỏ các nguồn dữ liệu tuyển sinh hiện nay.

Thí sinh vẫn có thể sử dụng kết quả học tập, điểm thi hoặc các chứng chỉ theo quy định của từng phương thức, miễn là các tiêu chí được công bố minh bạch và quy đổi trên cùng một thang điểm.

Bộ nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của dự thảo là tuyển sinh phải đi cùng chuẩn chất lượng, dữ liệu có thể kiểm chứng và trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo.

Hiện dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến. Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục đánh giá tác động, lắng nghe ý kiến từ thí sinh, các trường đại học và chuyên gia trước khi ban hành quy định chính thức.

Dự kiến bỏ cộng điểm IELTS, giải học sinh giỏi từ năm 2027

Một nội dung khác cũng nhận được nhiều sự quan tâm là dự thảo quy định từ năm 2027, thí sinh chỉ còn được cộng điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách.

Điều này đồng nghĩa với việc các trường sẽ không được cộng điểm cho:

• Chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS hoặc các chứng chỉ quốc tế khác.
• Giải học sinh giỏi quốc gia trong trường hợp không sử dụng quyền xét tuyển thẳng.
• Thành tích, năng khiếu hoặc các tiêu chí bổ sung do trường tự quy định.

Theo quy định hiện hành, ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng, nhiều trường còn áp dụng ba nhóm điểm cộng gồm:

• Điểm thưởng cho giải học sinh giỏi quốc gia (tối đa 3 điểm).
• Điểm xét thưởng với thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt (tối đa 1,5 điểm).
• Điểm khuyến khích với chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế (tối đa 1,5 điểm).

Nếu dự thảo được thông qua, các hình thức cộng điểm này sẽ không còn được áp dụng trong xét tuyển đại học từ năm 2027.

Bộ GD&ĐT lý giải vì sao muốn bỏ điểm cộng

Bộ GD&ĐT khẳng định dự thảo không bãi bỏ điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách và cũng không ảnh hưởng đến chính sách xét tuyển thẳng theo quy chế hiện hành.

Việc đề xuất bỏ điểm cộng do các trường tự quy định được đưa ra vì bốn lý do chính.

Thứ nhất, cơ hội tiếp cận các chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau giữa các thí sinh, phụ thuộc điều kiện kinh tế, nơi sinh sống và khả năng chi trả.

Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mỗi trường lại có cách quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau, dẫn đến thiếu thống nhất.

Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần, vừa tính trong điểm xét tuyển vừa được cộng thêm, làm sai lệch thứ tự thí sinh.

Thứ tư, ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển dù chưa chứng minh được khả năng phản ánh tốt hơn năng lực học tập của người học.

Bộ GD&ĐT tiếp tục lấy ý kiến đến ngày 23/9

Bộ GD&ĐT cho biết dự thảo hiện vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến và sẽ tiếp tục đánh giá tác động, lắng nghe ý kiến từ thí sinh, các cơ sở đào tạo và chuyên gia trước khi ban hành chính thức.

Theo Bộ, tinh thần xuyên suốt của dự thảo là giảm gánh nặng cho thí sinh khi không phải theo dõi quá nhiều cách xét tuyển, đồng thời vẫn cho phép sử dụng kết quả học tập, điểm thi hoặc chứng chỉ nếu được tích hợp minh bạch trong phương thức xét tuyển mà cơ sở đào tạo công bố.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 18/09/2026 | 10:02)