Bê bối cải thảo ‘tắm’ hóa chất gây UT của Trung Quốc: Trung Quốc truy tìm toàn bộ đường đi của các lô hàng, nhiều nước lo lắng

Vụ việc bắt đầu được chú ý sau khi một blogger Trung Quốc đăng tải video cho thấy những chai hóa chất có nhãn “dung dịch formaldehyde” xuất hiện trên xe tải chở cải thảo tại huyện Khang Bảo, thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc.

Ảnh: Xinhua

Video được đăng ngày 22/8, phản ánh nghi vấn thương lái sử dụng dung dịch chứa formaldehyde nhúng vào phần gốc của cải thảo nhằm kéo dài thời gian tươi trong quá trình vận chuyển đường dài. Theo thông tin ban đầu, một số lô hàng dự kiến được đưa tới Túc Thiên, tỉnh Giang Tô và chợ đầu mối tại Hợp Phì, tỉnh An Huy.

Ảnh: Xinhua

Chính quyền địa phương sau đó xác nhận nội dung phản ánh có cơ sở. Công an đã tạm giữ những người và phương tiện liên quan, đồng thời thu giữ hơn 10 thùng dung dịch formaldehyde tại hiện trường.

Phát hiện rau nhiễm formaldehyde, nhiều lô hàng bị chặn

Do một phần hàng hóa được cho là đã bắt đầu lưu thông khỏi Hà Bắc, lực lượng chức năng tại nhiều địa phương nhanh chóng triển khai kiểm tra và truy tìm các xe vận chuyển cải thảo có liên quan.

Tại thành phố Phụ Dương, tỉnh An Huy, một xe tải chở cải thảo từ huyện Khang Bảo đã bị chặn để kiểm tra. Mẫu rau được xét nghiệm nhanh cho kết quả có formaldehyde ở mức 21,412 mg/kg. Toàn bộ số hàng trên xe sau đó được niêm phong để xử lý theo quy định.

Trước diễn biến này, Văn phòng Ủy ban An toàn Thực phẩm Quốc vụ viện, Bộ Nông nghiệp và Nông thôn cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Trung Quốc yêu cầu các cơ quan liên quan truy ngược toàn bộ hành trình của những lô hàng nghi vấn.

Phạm vi rà soát không chỉ dừng ở khâu vận chuyển mà được mở rộng tới chuỗi thu mua, lưu trữ, phân phối các loại rau dễ hư hỏng trên toàn quốc.

Nhiều chợ đầu mối lập tức siết kiểm tra cải thảo

Vụ việc nhanh chóng tác động tới hoạt động kiểm soát nông sản tại nhiều chợ đầu mối lớn của Trung Quốc.

Tại chợ Tân Phát Địa ở Bắc Kinh, ban quản lý tiến hành rà soát nguồn gốc rau nhập về. Chợ Chúng Thải ở Nam Kinh áp dụng biện pháp cấm nhập cải thảo có nguồn gốc từ huyện Khang Bảo, đồng thời đưa kiểm tra formaldehyde vào quy trình kiểm soát đối với mặt hàng này.

Tại Hợp Phì và Túc Thiên, một số lô cải thảo bị nghi ngờ cũng được niêm phong để lấy mẫu giám định. Các biện pháp được triển khai nhằm ngăn những sản phẩm không bảo đảm an toàn tiếp tục đi sâu vào thị trường tiêu dùng.

Nhân dân Nhật báo lên tiếng chỉ trích hành vi sử dụng hóa chất trái phép để kéo dài thời gian bảo quản, cho rằng việc đánh đổi sức khỏe người tiêu dùng lấy lợi nhuận ngắn hạn đã vượt qua giới hạn pháp luật và chuẩn mực kinh doanh.

Vì sao formaldehyde bị coi là hóa chất nguy hiểm?

Formaldehyde là hóa chất được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp và phòng thí nghiệm, nhưng không được phép sử dụng để bảo quản thực phẩm theo quy định an toàn thực phẩm của Trung Quốc.

Đáng chú ý, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp formaldehyde vào nhóm 1, tức nhóm chất được xác định là gây ung thư cho người. Tuy nhiên, nguy cơ sức khỏe còn phụ thuộc vào nồng độ, thời gian và con đường phơi nhiễm.

Chuyên gia Ruan Guangfeng, Phó Giám đốc Trung tâm Trao đổi Thông tin Sức khỏe và Thực phẩm Trung Quốc, cho biết việc nuốt phải một lượng lớn formaldehyde có thể gây ngộ độc cấp tính, với các biểu hiện như đau bụng, nôn mửa, tổn thương thận và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn tới tử vong.

Trong khi đó, theo các nguồn được dẫn lại, đường hô hấp mới là con đường phơi nhiễm đáng lo ngại hơn đối với formaldehyde. Việc tiếp xúc với nồng độ cao trong thời gian dài có liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh và ung thư đường hô hấp.

Do đó, không nên hiểu vụ việc theo hướng cứ ăn một lượng rất nhỏ thực phẩm từng tiếp xúc với formaldehyde là chắc chắn gây ung thư. Tuy nhiên, việc cố ý đưa một hóa chất bị cấm vào thực phẩm vẫn là hành vi nghiêm trọng và cần được kiểm soát chặt chẽ.

Chuyên gia hướng dẫn cách xử lý cải thảo khi mua về

Nhà nghiên cứu Jin Maojun thuộc Viện Tiêu chuẩn Chất lượng và Công nghệ Kiểm nghiệm Nông sản, Viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc, cho rằng các phương thức vận chuyển lạnh hoặc vận chuyển trong thời gian phù hợp đã có thể đáp ứng yêu cầu bảo quản rau tươi mà không cần sử dụng hóa chất cấm.

Đối với người tiêu dùng, Giáo sư Fan Zhihong thuộc Đại học Nông nghiệp Trung Quốc khuyến cáo nên ưu tiên mua rau tại những địa chỉ có nguồn gốc rõ ràng và chú ý những dấu hiệu bất thường, chẳng hạn mùi hắc mạnh không đặc trưng.

Trong trường hợp mua cải thảo nguyên cây, người nội trợ có thể loại bỏ phần cuống bên ngoài, tách từng bẹ và rửa kỹ dưới vòi nước chảy. Việc chế biến với nhiệt độ phù hợp cũng có thể giúp giảm lượng một số chất dễ bay hơi còn lại trên bề mặt.

Tuy nhiên, các biện pháp sơ chế tại nhà không thể thay thế cho việc kiểm soát ngay từ nguồn. Với thực phẩm đã bị xử lý trái phép bằng hóa chất, vấn đề quan trọng nhất vẫn là ngăn chặn chúng tiếp cận người tiêu dùng.

Hàn Quốc lo ngại nguồn cải thảo cho ngành kim chi

Vụ việc còn gây chú ý bên ngoài Trung Quốc bởi cải thảo là nguyên liệu quan trọng trong ngành sản xuất kim chi, trong khi một lượng lớn cải thảo Trung Quốc được xuất khẩu sang các thị trường châu Á.

Ngày 25/8, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc (MFDS) cho biết đang phối hợp với Đại sứ quán Hàn Quốc tại Bắc Kinh và các cơ quan liên quan để xác minh liệu những lô cải thảo bị xử lý bằng formaldehyde có được đưa vào Hàn Quốc hay không.

Nhà chức trách Hàn Quốc đồng thời tăng cường kiểm tra tại các cửa khẩu đối với cải thảo nhập khẩu từ Trung Quốc nhằm chủ động ngăn sản phẩm có nguy cơ mất an toàn lọt vào thị trường.

Đến ngày 26/8, phía Hàn Quốc tiếp tục xác nhận đang theo dõi vụ việc sau khi giới chức Trung Quốc công bố thông tin về việc một số lô cải thảo bị ngâm hóa chất trái phép trong quá trình bảo quản và vận chuyển.

Vụ việc đặt ra bài toán về truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Lo ngại không chỉ dừng ở những lô rau được phát hiện tại Trung Quốc. Khi cải thảo được đưa vào chuỗi chế biến thực phẩm, việc xác định chính xác nguồn nguyên liệu trong từng sản phẩm cuối cùng có thể trở nên phức tạp hơn.

Tại Mỹ, nơi kim chi đang ngày càng phổ biến, người tiêu dùng cũng bắt đầu đặt câu hỏi về nguồn gốc cải thảo được sử dụng trong các sản phẩm đóng gói. Một số loại kim chi được nhập khẩu từ Hàn Quốc, trong khi những sản phẩm khác được sản xuất tại Mỹ hoặc Trung Quốc, khiến việc xác định xuất xứ cụ thể của từng nguyên liệu không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Dù hiện chưa có bằng chứng cho thấy kim chi xuất khẩu sang Mỹ liên quan đến các lô cải thảo bị phát hiện sử dụng formaldehyde, vụ việc vẫn cho thấy tầm quan trọng của việc minh bạch nguồn cung, từ vùng sản xuất, khâu thu mua, bảo quản cho tới chế biến.

Trong lúc nhà chức trách Trung Quốc tiếp tục điều tra quy mô và phạm vi phân phối của các lô cải thảo vi phạm, Hàn Quốc cũng đang xác minh nguy cơ hàng hóa liên quan đã xuất khẩu sang nước này. Kết quả truy xuất trong những ngày tới sẽ quyết định phạm vi ứng phó của các cơ quan quản lý thực phẩm tại các thị trường nhập khẩu.

Hoa Ly

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 27/08/2026 | 15:41)