58.000 thí sinh thi lại vì tỷ lệ điểm cao bất thường

Trước làn sóng ứng dụng công nghệ trong giáo dục, Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM) - trường đại học lớn nhất Mexico lần đầu tiên tổ chức kỳ thi tuyển sinh theo hình thức trực tuyến trong mùa hè năm nay. Gần 160.000 thí sinh tham gia kỳ thi với hệ thống trình duyệt chống gian lận (lockdown browser) kết hợp phần mềm giám sát webcam sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Kết quả sau kỳ thi khiến nhà trường không khỏi bất ngờ khi hơn 16,3% thí sinh đạt từ 100/120 điểm trở lên, cao gấp gần 5 lần so với giai đoạn 2021-2025. Đáng chú ý, tỷ lệ bài thi đạt điểm tuyệt đối lên tới 5,5%, trong khi ở các kỳ tuyển sinh trước con số này luôn dưới 1%.

Sự gia tăng bất thường về điểm số buộc UNAM phải tiến hành điều tra. Sau quá trình xem xét, hội đồng kỹ thuật của trường quyết định tổ chức một "kỳ thi kiểm chứng" theo hình thức tập trung, trực tiếp để xác minh kết quả.

Theo đó, toàn bộ thí sinh có điểm số bằng mức sàn trúng tuyển của 5 năm gần đây sẽ phải tham gia kỳ thi lại, tương đương khoảng 58.000 người. Kết quả của bài kiểm tra này sẽ là căn cứ duy nhất để quyết định việc trúng tuyển chính thức.

Theo tờ Gaceta UNAM, Hiệu trưởng nhà trường đã gửi lời xin lỗi tới những thí sinh làm bài trung thực vì dù không vi phạm quy chế, các em vẫn phải tiếp tục ôn tập và dự thi lần nữa. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo tính chính xác và công bằng trong tuyển sinh. 

Đến nay, UNAM vẫn chưa công bố cụ thể các hình thức gian lận mà thí sinh đã sử dụng. Tuy nhiên, do bài thi được thiết kế theo dạng trắc nghiệm thay vì tự luận, việc phát hiện các dấu hiệu lạm dụng AI, chẳng hạn như sao chép toàn bộ câu trả lời rồi dán vào bài làm trở nên rất khó khăn.

Ngoài ra, nhà trường cũng không loại trừ khả năng thí sinh sử dụng tài liệu, biết trước đề thi hoặc áp dụng những thủ thuật gian lận khác. Theo The New York Times, nhiều "mẹo gian lận" đã được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội trước thời điểm kỳ thi diễn ra. Trong đó có việc đặt màn hình phụ ngoài phạm vi quan sát của webcam để tra cứu thông tin trên ChatGPT hoặc các mô hình AI khác, sử dụng tai nghe siêu nhỏ giấu dưới tóc hoặc thuê người làm bài hộ ngồi ngoài góc quay của camera.

Trước khi triển khai kỳ thi trực tuyến, UNAM đã xây dựng nhiều lớp bảo mật nghiêm ngặt. Thí sinh bắt buộc cài đặt phần mềm LockDown Browser nhằm khóa các chức năng như in, sao chép, nhắn tin, truy cập website hay mở ứng dụng khác trên máy tính. Đồng thời, trường tích hợp thuật toán AI để phân tích dữ liệu từ webcam nhằm phát hiện các trường hợp thi hộ, sử dụng điện thoại, đeo tai nghe hoặc rời khỏi phạm vi ghi hình. Bên cạnh đó, cứ mỗi 150 thí sinh sẽ có một giám thị theo dõi trực tuyến và tiếp nhận cảnh báo từ AI khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Dẫu vậy, các biện pháp công nghệ này dường như chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. Trước thời điểm công bố kết quả, hệ thống chỉ phát hiện và hủy khoảng 2% số bài thi vi phạm quy chế. Nhà trường cũng thừa nhận "nhiều khả năng một lượng lớn thí sinh đã nhận được sự hỗ trợ" trong quá trình làm bài.

UNAM được thành lập từ thế kỷ 16 và chính thức được trao quyền tự chủ vào năm 1929. Theo CNN, ngôi trường này từ lâu được xem là biểu tượng của Mexico, đồng thời là trung tâm của nhiều phong trào chính trị và xã hội. Khuôn viên chính của trường cũng đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2007.

Tác giả: Phạm Thu Phương

Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 06/08/2026 | 13:21)