Từ 1/7, 3 trường hợp sau được hoãn thi hành án tử hình

Trưa 6/10 vừa qua, sau một buổi xét xử sơ thẩm công khai, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai đã chính thức tuyên phạt bị cáo Nguyễn Đức Anh (21 tuổi, ngụ phường Hố Nai) mức án tử hình về tội "Giết người" và 6 năm tù về tội "Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng". Tổng hợp hình phạt chung buộc bị cáo phải chấp hành là tử hình.

Cùng với bản án tử hình, Hội đồng xét xử tuyên buộc bị cáo Nguyễn Đức Anh có nghĩa vụ bồi thường cho bị hại và đại diện gia đình nạn nhân tổng số tiền hơn 1,1 tỷ đồng. Đánh giá về vụ án, Hội đồng xét xử nhận định hành vi phạm tội của bị cáo Nguyễn Đức Anh là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trực tiếp đến quyền sống, quyền được bảo vệ sức khỏe của con người, đồng thời vi phạm nghiêm trọng các quy định quản lý nhà nước đối với vũ khí quân dụng.

Bị cáo Nguyễn Đức Anh

Tuy nhiên, đối với các trường hợp bị tuyên phạt mức án cao nhất, pháp luật hiện hành cũng quy định rõ các điều kiện cụ thể về việc tạm hoãn thi hành án. Căn cứ theo khoản 1 Điều 76 Luật Thi hành án hình sự năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026), phạm nhân nhận án tử hình có thể được Hội đồng thi hành án tử hình ra quyết định hoãn thi hành án nếu thuộc một trong 3 trường hợp sau đây:

• Trường hợp 1: Người bị kết án thuộc các đối tượng đặc biệt được quy định tại khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015.

• Trường hợp 2: Phát sinh tình trạng khẩn cấp, sự cố bất khả kháng hoặc xuất hiện các trở ngại khách quan trong quá trình tổ chức thi hành án.

• Trường hợp 3: Ngay trước thời điểm đưa ra thi hành án, người bị kết án chủ động khai báo các tình tiết mới liên quan đến tội phạm.

Khi có căn cứ quyết định hoãn thi hành án, Hội đồng thi hành án tử hình phải lập biên bản ghi rõ mốc thời gian (ngày, giờ, tháng, năm), địa điểm và lý do tạm hoãn. Biên bản này phải có đầy đủ chữ ký của các thành viên Hội đồng để lưu hồ sơ thi hành án, đồng thời gửi báo cáo ngay cho Chánh án Tòa án đã ra quyết định thi hành án, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu và cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cấp quân khu.

Trong trường hợp không phát sinh các căn cứ hoãn thi hành án nêu trên, quy trình thi hành án tử hình sẽ được tiến hành nghiêm ngặt theo khoản 4 Điều 77 Luật Thi hành án hình sự 2025:

• Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (hoặc Vệ binh hỗ trợ tư pháp) áp giải người chấp hành án đến nơi làm việc của Hội đồng thi hành án.

• Cán bộ chuyên môn thuộc Công an nhân dân hoặc Quân đội nhân dân tiến hành lăn tay, kiểm tra danh bản, chỉ bản, đối chiếu hồ sơ, chụp ảnh, ghi hình quá trình làm thủ tục và lập biên bản báo cáo Hội đồng.

• Chủ tịch Hội đồng thi hành án công bố quyết định thi hành án, các quyết định không kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và thông báo không có quyết định ân giảm. Lực lượng chức năng giao văn bản cho người chấp hành án tự đọc (hoặc chỉ định người đọc, phiên dịch nếu người đó không biết chữ hoặc không biết tiếng Việt). Quá trình này đều được ghi âm, ghi hình.

• Cán bộ chuyên môn do cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cấp quân khu chỉ định thực hiện tiêm thuốc độc theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng và báo cáo kết quả.

• Bác sĩ pháp y kiểm tra, xác định tình trạng tử vong của người bị thi hành án và báo cáo Hội đồng.

• Hội đồng thi hành án lập biên bản, báo cáo kết quả cho Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cơ quan quản lý thi hành án hình sự và làm thủ tục đăng ký khai tử tại UBND cấp xã nơi thi hành án.

• Cơ quan thi hành án hình sự bảo quản tử thi, tổ chức mai táng, vẽ sơ đồ vị trí mộ với sự phối hợp quản lý của UBND cấp xã. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày thi hành án, cơ quan thi hành án hình sự thông báo chính thức cho gia đình người đã bị thi hành án biết.

Linh Linh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 08/10/2026 | 10:43)